Trẻ 10 tuổi ngủ ngáy có đáng lo?

Con trai tôi 10 tuổi gần đây ngủ ngáy to, đôi lúc như khựng thở vài giây, sáng dậy uể oải. Tình trạng này có đáng lo không, thưa bác sĩ? (Hải Anh, Hà Nội)

Trả lời:

Trẻ thỉnh thoảng ngủ ngáy khi cảm lạnh, nghẹt mũi, viêm mũi dị ứng thường không quá đáng lo. Tuy nhiên, nếu trẻ ngáy to, kéo dài, kèm những khoảng ngừng thở vài giây trong lúc ngủ, sáng dậy mệt, buồn ngủ, khó tập trung, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám. Đây có thể là dấu hiệu rối loạn hô hấp khi ngủ, thường gặp nhất là ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.

Khi ngủ, đường thở trên bị hẹp rõ hơn do sự giãn của các cơ vùng hầu họng, kèm amidan, VA quá phát (amidan vòm họng to quá mức), viêm mũi dị ứng hoặc bất thường cấu trúc của mũi, béo phì hoặc bất thường cấu trúc vùng hàm mặt, luồng khí đi qua khó hơn sẽ tạo tiếng ngáy. Trường hợp đường thở bị hẹp nhiều, trẻ có thể ngừng thở ngắn, thở gắng sức, giật mình, xoay trở nhiều hoặc há miệng thở khi ngủ.

Bé nhà anh không chỉ ngáy mà còn có lúc như khựng thở, ban ngày mệt và giảm tập trung. Theo các nghiên cứu, trẻ có tắc nghẽn hô hấp khi ngủ có các triệu chứng như buồn ngủ, đau đầu buổi sáng, khô miệng, khó chú ý ở trường hoặc thay đổi hành vi.

Nếu tình trạng này kéo dài có thể ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ, khiến trẻ dù ngủ đủ giờ nhưng vẫn không phục hồi năng lượng. Trẻ dễ mệt, cáu gắt, học giảm, khó tập trung, đôi khi bị nhầm với lười học, tăng động hoặc rối loạn hành vi. Một số trẻ có thể chậm tăng trưởng, đái dầm về đêm, tăng huyết áp hoặc ảnh hưởng tim phổi nếu ngưng thở khi ngủ mức độ nặng và không được điều trị.

Cha mẹ nên quan sát thêm tần suất ngáy của trẻ. Nếu trẻ ngáy hầu như mỗi đêm, ngáy to, há miệng thở, ngủ không yên, vã mồ hôi khi ngủ, có cơn ngừng thở, tím môi, thở rít, đau đầu buổi sáng, buồn ngủ ban ngày, học sa sút hoặc thay đổi tính tình, nên cho trẻ khám chuyên khoa Hô hấp. Bạn có thể quay lại một đoạn video ngắn lúc trẻ ngáy, khựng thở, thở gắng sức để bác sĩ dễ đánh giá hơn.

Khi khám, bác sĩ hỏi bệnh sử, thời gian ngáy, tư thế ngủ, tình trạng nghẹt mũi, viêm mũi dị ứng, hen, cân nặng, học tập và sinh hoạt ban ngày. Trẻ có thể được khám mũi họng, đánh giá amidan, VA, nghe phổi, đo oxy máu, đo chức năng hô hấp nếu nghi hen hoặc bệnh hô hấp kèm theo. Một số trường hợp cần nội soi tai mũi họng hoặc đo đa ký giấc ngủ để xác định có ngưng thở khi ngủ hay không.

Nếu trẻ ngáy do viêm mũi dị ứng, nghẹt mũi kéo dài, bác sĩ có thể hướng dẫn vệ sinh mũi, kiểm soát dị ứng, tránh khói thuốc, bụi, lông thú nuôi, điều chỉnh môi trường ngủ. Nếu amidan, VA quá phát gây tắc nghẽn rõ, trẻ có thể cần được phẫu thuật. Trẻ thừa cân, béo phì cần kiểm soát cân nặng an toàn, tăng vận động, điều chỉnh ăn uống. Một số trường hợp ngưng thở khi ngủ mức độ nặng hoặc còn triệu chứng sau điều trị nguyên nhân có thể cần hỗ trợ hô hấp khi ngủ theo chỉ định.

Trong lúc chờ khám, gia đình không nên tự dùng thuốc ngủ, thuốc an thần hoặc thuốc chống dị ứng gây buồn ngủ để "giúp trẻ ngủ yên", vì có thể làm tình trạng tắc nghẽn đường thở nặng hơn.

Gia đình nên giữ phòng ngủ thoáng, tránh khói thuốc, vệ sinh mũi khi trẻ nghẹt mũi, cho trẻ ngủ đúng giờ và theo dõi sát các cơn ngừng thở.

Đơn vị Nhi
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy