Điều gì xảy ra khi bạn ngủ bù vào cuối tuần?

Ngủ thêm vào cuối tuần có thể giảm mệt mỏi sau những ngày thiếu ngủ, nhưng không thể giúp bù nợ ngủ và ngủ lệch giờ, vốn có thể ảnh hưởng nhịp sinh học.

Duy trì giờ ngủ và thức cố định cả tuần, kể cả cuối tuần có thể hỗ trợ ổn định nhịp sinh học của cơ thể. Ngủ nướng vào cuối tuần có thể tác động đến cơ thể theo nhiều cách khác nhau.

Giúp cơ thể phục hồi phần nào sau thiếu ngủ

Sau một tuần ngủ ít, nhiều người có xu hướng ngủ lâu hơn vào ngày nghỉ để bù lại thời gian đã mất. Đây được gọi là ngủ bù cuối tuần, thường thể hiện bằng việc thức dậy muộn hơn so với ngày thường.

Một số nghiên cứu cho thấy ngủ thêm có thể giúp cơ thể phục hồi một phần sau thiếu ngủ, đặc biệt hỗ trợ mang lại lợi ích ngắn hạn như giảm mệt mỏi, cải thiện tâm trạng và phục hồi một phần khả năng nhận thức. Tuy nhiên, mức độ phục hồi phụ thuộc vào thời gian và mức độ thiếu ngủ, mất ngủ trước đó.

Ngủ thêm một vài giờ sau một hoặc vài đêm ngủ ít không giống với việc cố gắng bù cho tình trạng thiếu ngủ kéo dài nhiều tuần.

Góp phần cải thiện tâm trạng, tỉnh táo

Khi thiếu ngủ, khả năng tập trung, sự tỉnh táo và tâm trạng có thể bị ảnh hưởng. Ngủ thêm vào ngày nghỉ giúp giảm áp lực buồn ngủ tích lũy, từ đó một số người cảm thấy tỉnh táo và dễ chịu hơn.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng lợi ích này chủ yếu mang tính ngắn hạn và không đồng nghĩa ngủ bù có thể đảo ngược hoàn toàn tác động của thiếu ngủ kéo dài. Vì vậy, nếu sau một tuần bận rộn phải ngủ ít, việc ngủ thêm vào cuối tuần có thể giúp cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn. Nhưng nếu tuần nào cũng cần ngủ rất nhiều mới cảm thấy bình thường, vấn đề có thể nằm ở lịch ngủ thường xuyên chưa đủ.

Ngủ bù không thể bù đắp cho thiếu ngủ

Người trưởng thành thường cần ít nhất 7 giờ ngủ mỗi đêm. Ngủ thêm vào cuối tuần có thể bù một phần thiếu hụt, nhưng không nên xem đây là cách thay thế cho giấc ngủ đầy đủ mỗi đêm. Do đó, nếu ngày thường chỉ ngủ 5-6 giờ rồi cuối tuần ngủ 10-12 giờ, cơ thể có thể vẫn chưa được phục hồi hoàn toàn như khi duy trì thời lượng ngủ phù hợp xuyên suốt tuần.

Ngủ lệch giờ có thể ảnh hưởng nhịp sinh học

Không chỉ thời lượng, thời điểm ngủ cũng ảnh hưởng đến cơ thể. Chẳng hạn, một người thường thức dậy lúc 6h30 vào ngày thường nhưng đến cuối tuần ngủ đến 10-11h có thể tạo ra khoảng cách lớn giữa lịch ngủ hai ngày.

Sự chênh lệch này được gọi là "social jet lag", tức khoảng cách giữa đồng hồ sinh học và lịch sinh hoạt xã hội. Ngủ bù cuối tuần có hai mặt: ngủ lâu hơn có thể giúp giảm áp lực thiếu ngủ, nhưng thay đổi quá nhiều về thời điểm ngủ và thức có thể gây lệch nhịp sinh học.

Nên ngủ bù thế nào?

Nếu bị thiếu ngủ trong tuần, ngủ thêm vào ngày nghỉ có thể giúp giảm buồn ngủ và mệt mỏi. Tuy nhiên, mục tiêu lâu dài vẫn là duy trì thời lượng và lịch ngủ tương đối ổn định.

Bạn nên ưu tiên ngủ đủ trong các ngày trong tuần thay vì cố dồn nhiều giờ vào cuối tuần. Nếu cần ngủ thêm, hạn chế thay đổi quá lớn về giờ thức dậy giữa ngày thường và ngày nghỉ. Duy trì giờ ngủ và thức tương đối ổn định, kể cả cuối tuần. Nếu thường xuyên phải ngủ rất lâu vào ngày nghỉ mới cảm thấy tỉnh táo, nên xem lại thời lượng và chất lượng giấc ngủ trong cả tuần.

(Tổng hợp)