Có nên cho người đột quỵ nằm nghiêng khi sơ cứu?

Khi phát hiện người có dấu hiệu đột quỵ nên sơ cứu như thế nào trong lúc chờ cấp cứu, đặt nằm nghiêng, nằm ngửa hay giữ nguyên tư thế? (Hoàng Nam, 42 tuổi, Đồng Nai)

Trả lời:

Khi phát hiện một người có dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, nếu người bệnh giảm ý thức, có nguy cơ nôn ói, nên đặt nằm nghiêng để hạn chế chất nôn đi vào đường thở. Sau đó, gọi cấp cứu để đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ.

Người đột quỵ có thể đột ngột yếu hoặc liệt nửa người, méo miệng, nói khó. Trường hợp tổn thương não diện rộng, người bệnh có thể rối loạn tri giác, giảm khả năng tự bảo vệ đường thở. Nếu người bệnh nôn khi nằm ngửa, chất nôn có nguy cơ tràn vào đường hô hấp, gây sặc, khó thở.

Người sơ cứu không có chuyên môn không nên tự ý chích máu đầu ngón tay, cạo gió vì các phương pháp này không có tác dụng điều trị đột quỵ. Đột quỵ xảy ra khi mạch máu cung cấp cho não bị tắc hoặc vỡ, khiến tế bào não tổn thương. Do đó, sơ cứu tại nhà bằng những cách này không thể giúp tái thông mạch máu hoặc xử trí xuất huyết trong não.

Khi tiếp nhận thông tin có người bệnh đột quỵ, bệnh viện thường kích hoạt quy trình cấp cứu đột quỵ "Code Stroke", ưu tiên chụp CT hoặc MRI và hội chẩn nhanh giữa các chuyên khoa. Quy trình này giúp bác sĩ sớm xác định người bệnh bị nhồi máu não hay xuất huyết não, vị trí và mức độ tổn thương, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Tùy tình trạng, người bệnh có thể được dùng thuốc tiêu sợi huyết, can thiệp lấy huyết khối hoặc phẫu thuật lấy máu tụ.

Khi gặp người đột ngột méo miệng, yếu liệt tay chân, nói khó, mất thăng bằng, nhìn đôi, nghi ngờ đột quỵ, bạn nên ưu tiên gọi cấp cứu. Không nên chờ triệu chứng tự hết hoặc áp dụng các biện pháp truyền miệng làm trì hoãn thời gian điều trị, lỡ cơ hội can thiệp bảo tồn chức năng thần kinh của người bệnh.

Trưởng khoa Thần kinh
Trung tâm Khoa học Thần kinh
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM