Lợi ích khám sức khỏe định kỳ sau tuổi trung niên

Khám định kỳ là cách chủ động để đánh giá các chức năng hô hấp, tầm soát ung thư giai đoạn sớm, kiểm soát bệnh nền khi chưa có biến chứng.

Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Hoàng Tuấn Vũ, Phó khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết ở người trên 50 tuổi, một số bệnh có thể tiến triển trong thời gian dài mà biểu hiện không rõ. Khám định kỳ mang lại nhiều lợi ích với sức khỏe tổng thể.

Phát hiện sớm bệnh trước khi có triệu chứng

Một trong những lợi ích lớn nhất của khám sức khỏe định kỳ là phát hiện bất thường mà người bệnh chưa cảm nhận được. Tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đường huyết cao, bệnh thận, một số bệnh gan hoặc các tổn thương ở phổi có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm.

Việc không có triệu chứng không đồng nghĩa cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh. Một người vẫn sinh hoạt, làm việc bình thường nhưng có thể đã xuất hiện những thay đổi về huyết áp, rối loạn chuyển hóa hoặc giảm chức năng của các cơ quan. Khám định kỳ giúp phát hiện dấu hiệu này ở giai đoạn sớm, điều chỉnh lối sống hoặc điều trị thuận lợi hơn.

Đánh giá và bảo vệ chức năng hô hấp

Sau tuổi 50, chức năng phổi có xu hướng suy giảm theo quá trình lão hóa. Người từng hút thuốc, hút thuốc lâu năm, thường xuyên tiếp xúc với bụi, khói, hóa chất hoặc có tiền sử bệnh hô hấp cần chú ý.

Ho kéo dài, khạc đờm, khò khè hoặc khó thở khi vận động có thể là biểu hiện của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen hoặc một số bệnh phổi khác. Khám sức khỏe định kỳ giúp bác sĩ đánh giá các yếu tố nguy cơ và chỉ định thăm dò khi cần.

Hô hấp ký có thể được sử dụng để đánh giá chức năng thông khí, trong khi X-quang hoặc CT ngực được cân nhắc ở những trường hợp có triệu chứng phù hợp. Người có nguy cơ ung thư phổi sẽ được bác sĩ đánh giá và tầm soát dựa trên tuổi, tiền sử hút thuốc lá...

Tầm soát ung thư ở giai đoạn sớm

Tuổi cao, nguy cơ mắc một số loại ung thư tăng. Người khám định kỳ được bác sĩ đánh giá nguy cơ và tư vấn các chương trình tầm soát phù hợp với tuổi, giới tính, tiền sử gia đình.

Các chương trình tầm soát có thể bao gồm ung thư đại trực tràng, ung thư vú, cổ tử cung, tuyến tiền liệt hoặc ung thư phổi ở những người thuộc nhóm nguy cơ. Mục tiêu của tầm soát là phát hiện bệnh hoặc tổn thương tiền ung thư trước khi xuất hiện triệu chứng, từ đó có thể điều trị hiệu quả.

Kiểm soát bệnh nền, giảm nguy cơ biến chứng

Sau tuổi trung niên, nhiều người bắt đầu mắc đồng thời nhiều bệnh mạn tính. Tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, COPD hoặc bệnh thận có thể tác động lẫn nhau và làm tăng nguy cơ biến chứng.

Khám định kỳ giúp theo dõi diễn biến bệnh, đánh giá hiệu quả điều trị. Người bệnh cũng thể trao đổi với bác sĩ về chế độ ăn, vận động, cân nặng, giấc ngủ, thuốc đang sử dụng, các yếu tố nguy cơ khác.

Người đang điều trị bệnh mạn tính không nên tự ý ngừng thuốc chỉ vì cảm thấy khỏe. Kiểm soát bệnh tốt trong thời gian dài sẽ hạn chế tổn thương cơ quan, giảm nguy cơ phải nhập viện, biến chứng.

Chủ động duy trì chất lượng cuộc sống khi tuổi cao

Ngoài phát hiện bệnh, khám sức khỏe định kỳ còn có thể đánh giá tổng thể quá trình lão hóa, xác định những vấn đề cần can thiệp sớm. Bên cạnh tim mạch, chuyển hóa và hô hấp, bác sĩ có thể đánh giá sức khỏe xương, thị lực, thính lực, dinh dưỡng, giấc ngủ và sức khỏe tinh thần.

Bác sĩ khuyến cáo người từ 50 tuổi nên duy trì lịch khám sức khỏe định kỳ và trao đổi với bác sĩ về các xét nghiệm, kiểm tra phù hợp với tuổi, giới tính và bệnh nền. Người từng hút thuốc, tiếp xúc lâu dài với khói bụi hoặc hóa chất, có tiền sử gia đình mắc ung thư, bệnh tim mạch hay bệnh hô hấp cần chú trọng kiểm tra sức khỏe.