Những thói quen sai lầm ở người bệnh thận

Người bệnh thận tự ý dùng thuốc giảm đau, cắt giảm hoặc gia tăng các nhóm thực phẩm hay tránh uống nước có thể khiến chức năng thận suy giảm thêm.

Ở người mắc bệnh thận, khả năng lọc chất thải, cân bằng nước - điện giải và điều hòa huyết áp suy giảm. Những thay đổi nhỏ trong chế độ ăn, lượng nước, thuốc sử dụng hoặc sinh hoạt hàng ngày cũng có thể ảnh hưởng đến việc kiểm soát bệnh và nguy cơ biến chứng.

Bác sĩ Hồ Mạnh Linh, khoa Nội thận - Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, khuyên người bệnh cần tránh một số thói quen phổ biến có thể làm tăng gánh nặng cho thận hoặc khiến việc kiểm soát bệnh khó khăn hơn.

Tự dùng thuốc giảm đau

Khi đau đầu, đau cơ hoặc đau lưng, nhiều người thường tự mua thuốc giảm đau sử dụng mà không trao đổi với bác sĩ. Tuy nhiên, một số thuốc chống viêm có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận, từ đó tăng nguy cơ tổn thương thận, đặc biệt khi dùng liều cao, kéo dài hoặc trong tình trạng mất nước. Người có chức năng thận suy giảm càng cần thận trọng hơn.

Người bệnh không nên tự dùng thuốc giảm đau thường xuyên để giảm triệu chứng mà chưa tìm nguyên nhân. Khi cần sử dụng thuốc, người bệnh nên thông báo tình trạng bệnh thận với bác sĩ để được lựa chọn thuốc và liều phù hợp.

Ăn quá mặn

Ở người đã suy giảm chức năng thận, khả năng điều hòa natri và nước trong cơ thể có thể bị ảnh hưởng. Ăn nhiều muối khiến cơ thể giữ nước và có thể làm tăng huyết áp khiến tình trạng phù hoặc tăng huyết áp dễ xuất hiện hơn.

Người bệnh nên hạn chế các món nhiều muối, nước chấm đậm vị và thực phẩm chế biến sẵn. Duy trì chế độ ăn giảm natri cũng giúp kiểm soát huyết áp, qua đó góp phần giảm gánh nặng cho thận.

Kiêng khem quá nhiều

Lo bệnh tiến triển khiến một số người tự loại bỏ thịt, cá, trứng, sữa, rau quả hoặc nhiều nhóm thực phẩm khác khỏi khẩu phần. Tuy nhiên, nhu cầu protein, kali và phospho phụ thuộc vào chức năng thận, kết quả xét nghiệm và phương pháp điều trị. Kiêng quá mức có thể khiến khẩu phần thiếu năng lượng và dưỡng chất, làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng.

Bác sĩ Linh khuyến cáo người bệnh không tự lập danh sách thực phẩm "kiêng ăn". Chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh phù hợp với từng người, vừa kiểm soát các chất cần hạn chế vừa cung cấp đủ năng lượng và dưỡng chất.

Uống nước không đúng nhu cầu

Nhiều người cho rằng uống càng nhiều nước càng tốt cho thận, trong khi một số người tự hạn chế nước vì lo thận phải làm việc nhiều. Bác sĩ Linh giải thích nhu cầu dịch khác nhau tùy tình trạng bệnh. Khi chức năng thận suy giảm nặng, lượng nước tiểu giảm hoặc người bệnh đang lọc máu, cơ thể có thể khó đào thải lượng dịch dư thừa.

Lượng nước cần được cá thể hóa dựa trên thể trạng, chức năng thận, lượng nước tiểu, tình trạng phù và phương pháp điều trị. Người bệnh không nên tự uống nhiều nước hoặc hạn chế nước nếu chưa được hướng dẫn.

Ít vận động

Mệt mỏi hoặc lo ngại ảnh hưởng đến thận khiến một số người giảm vận động và dành phần lớn thời gian nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu tình trạng sức khỏe cho phép, hoạt động thể chất phù hợp có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp, cân nặng, đường huyết và sức khỏe tim mạch, từ đó góp phần bảo vệ chức năng thận.

Người bệnh nên lựa chọn hình thức và cường độ vận động phù hợp với thể trạng và bệnh lý đi kèm. Trường hợp bệnh nặng, đang lọc máu hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường khi vận động nên được bác sĩ tư vấn trước khi tập luyện.

Bác sĩ Linh khuyến cáo người bệnh thận không tự thay đổi thuốc, chế độ ăn, lượng nước hoặc mức độ vận động chỉ dựa trên kinh nghiệm truyền miệng. Theo dõi chức năng thận và khám định kỳ giúp bác sĩ kịp thời điều chỉnh phương pháp chăm sóc phù hợp với từng giai đoạn bệnh.