Theo ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, Chuyên khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, khẩu phần ngày Tết thường giàu chất béo bão hòa, thực phẩm chiên rán, đồ uống có cồn. Đây là những yếu tố dễ làm tăng cholesterol xấu (LDL-C) nếu không được kiểm soát hợp lý.
Chế độ ăn uống cung cấp 20% lượng cholesterol trong máu, 80% còn lại do gan tổng hợp. Tuy nhiên, chất béo, đường và rượu bia có thể kích thích gan tăng sản xuất lipid máu. Về lâu dài, điều này làm gia tăng nguy cơ tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành. Do đó, mỗi người cần điều chỉnh khẩu phần ăn phù hợp.
Bánh chưng, bánh tét
Bánh chưng, bánh tét cung cấp nhiều tinh bột, chất béo, có thể làm tăng triglycerid và cholesterol nếu tiêu thụ quá mức. Người bệnh mỡ máu, có tiền sử huyết áp, tim mạch nên ăn khoảng 100 g bánh mỗi ngày. Bác sĩ Tùng cũng lưu ý nên ăn vào bữa sáng hoặc bữa trưa, tránh ăn vào buổi tối vì dễ gây dư thừa năng lượng.
Giò, chả và thực phẩm chế biến sẵn
Các loại giò, chả, giò thủ, giăm bông, xúc xích... giàu chất béo bão hòa và cholesterol. Sử dụng thường xuyên các loại thực phẩm này, dễ gây tăng cân và rối loạn mỡ máu. Chúng thường có hàm lượng muối cao, chứa nhiều phụ gia, chất bảo quản làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, suy thận, suy tim.
Nem rán
Nem rán thường được chế biến từ thịt băm, miến, trứng và rau củ, sau đó chiên ngập dầu. Trung bình 100 g nem rán chứa khoảng 137 calo. Tiêu thụ quá nhiều làm tăng cholesterol trong máu, ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Mỗi người nên ăn với lượng vừa phải, kết hợp thêm rau xanh, trái cây tươi để cân bằng khẩu phần.
Móng giò nấu canh măng
Món ăn này rất giàu dinh dưỡng, chủ yếu là protein, chất béo, canxi, sắt, vitamin A, B, C... Trung bình 100 g chân giò có thể chứa gần 19 g chất béo, hàm lượng acid béo no cao. Ăn giò nấu canh măng thường xuyên hoặc với khẩu phần lớn làm tăng lipid máu, đặc biệt ở người đang kiểm soát mỡ máu, thừa cân, béo phì. Nên ăn lượng vừa phải, ưu tiên phần nạc, hạn chế da và mỡ, kết hợp với rau xanh, thực phẩm ít béo để đảm bảo khẩu phần hợp lý.
Ăn nhiều nem rán dễ gây tăng cholesterol. Ảnh: Bùi Thủy
Dưa hành, củ kiệu muối
Dưa hành, củ kiệu thường dùng ăn kèm với bánh chưng, bánh tét để giảm ngán. Thực phẩm này chứa hàm lượng muối cao, tiêu thụ nhiều có thể gây tăng huyết áp, gây giữ nước, tạo áp lực lên tim mạch. Quá trình muối chua nếu không đảm bảo điều kiện vệ sinh và thời gian ủ phù hợp, sẽ sản sinh ra nhiều nitrit, gây ra bệnh về mạch máu, ảnh hưởng tới mỡ máu.
Bia rượu, nước ngọt
Uống rượu bia khiến tim đập nhanh, mạch máu co lại, huyết áp tăng và làm cho canxi dễ lắng đọng ở thành mạch, lâu dài gây xơ vữa động mạch. Uống nhiều nước ngọt có ga có thể làm tăng lượng mỡ trong gan dẫn đến nguy cơ gan nhiễm mỡ, mỡ máu cao. Bác sĩ Tùng khuyến cáo, mỗi người chỉ nên uống 100 - 200 ml/ngày hoặc 1-2 lon bia/ngày, không quá một lon nước ngọt/ngày.
Ưu tiên thực phẩm như bột yến mạch, các loại đậu, bơ và dầu thực vật có thể làm giảm cholesterol, ngăn ngừa mỡ máu tăng. Ăn nhiều rau xanh, trái cây để bổ sung đủ các vitamin và khoáng chất. Tăng cường tập thể dục thường xuyên như chạy bộ, đạp xe, bơi lội... ít nhất khoảng 30 phút mỗi ngày và 5 ngày mỗi tuần giúp tăng cholesterol tốt, giảm triglyceride, từ đó cải thiện độ đàn hồi của mạch máu, kiểm soát cân nặng chủ động.
Người mắc mỡ máu cao cần đến khám tại chuyên khoa tim mạch và dinh dưỡng để điều trị phù hợp. Bác sĩ sẽ tư vấn chế độ dinh dưỡng hợp lý với từng bệnh nhân. Bổ sung các tinh chất thiên nhiên như GDL-5 từ phấn mía Nam Mỹ với thành phần policosanol thiên nhiên, tinh chất thiên nhiên như s.marianum và wasabia japonica hỗ trợ kiểm soát hoạt động của tế bào kupffer (đại thực bào thường trú ở gan), góp phần điều hòa mỡ máu, kiểm soát tăng huyết áp.
| Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp |
