Thai phụ béo phì có cần ăn kiêng?

Tôi mang thai 8 tuần, béo phì độ 2, có ảnh hưởng đến sự phát triển của bé không, có cần ăn kiêng? (Vân, 33 tuổi)

Trả lời:

Thai phụ béo phì (BMI ≥30) có khả năng mắc đái tháo đường thai kỳ cao hơn 2-4 lần so với thai phụ bình thường. Tỷ lệ tăng huyết áp và tiền sản giật cũng cao gấp 2-3 lần. Bên cạnh đó, béo phì còn làm tăng nguy cơ sinh mổ, nhiễm trùng vết mổ, băng huyết, huyết khối tĩnh mạch hậu sản, ngưng thở khi ngủ...

Tình trạng rối loạn chuyển hóa ở mẹ có thể dẫn đến thai to, tăng chấn thương khi sinh. Trẻ chào đời có nguy cơ hạ đường huyết sơ sinh, suy hô hấp. Về lâu dài, trẻ cũng có khả năng cao mắc bệnh béo phì, hội chứng chuyển hóa khi trưởng thành.

Tuy nhiên, thai phụ béo phì không nên ăn kiêng để giảm cân, mà tập trung vào chế độ ăn tối ưu chất lượng và kiểm soát mức tăng cân hợp lý. Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Mỹ (ACOG), mục tiêu tăng cân tổng cộng trong suốt thai kỳ đối với nhóm thai phụ này nên duy trì trong khoảng 5-9 kg, kết hợp vận động nhẹ nhàng ít nhất 150 phút mỗi tuần.

Bạn nên ưu tiên thực phẩm chứa protein chất lượng cao như thịt nạc (gà, bò), cá, trứng, đậu phụ, các loại hạt. Protein giúp thai nhi phát triển tốt, giữ cho mẹ cảm giác no lâu. Bạn có thể thay thế hoàn toàn tinh bột tinh chế (cơm trắng, bánh mì trắng) bằng tinh bột chuyển hóa chậm (gạo lứt, khoai lang, bánh mì nguyên cám) để duy trì đường huyết ổn định.

Thai phụ nên tăng cường chất xơ và khoáng chất từ rau xanh, trái cây ít ngọt (ổi, táo, bưởi, dâu tây...), kiêng đồ uống có gas, trà sữa, thức ăn nhanh. Hạn chế các món chiên xào, nên chế biến thực phẩm bằng cách hấp, luộc để có lợi cho sức khỏe. Chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 lần mỗi ngày giúp tránh tăng đường huyết đột ngột sau ăn. Bạn cũng nên tập các môn thể thao phù hợp như đi bộ, bơi lội, đạp xe, yoga nhằm kiểm soát cân nặng.

Trường hợp bạn béo phì độ hai thuộc nhóm nguy cơ cao, cần được theo dõi chặt chẽ. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm chỉ số đường huyết sớm ở tuần 11-13, nếu kết quả bình thường, bạn cần kiểm tra lại ở tuần 24-28. Trường hợp thuộc nhóm tiền sản giật nguy cơ cao, bạn được dự phòng tình trạng này bằng thuốc Aspirin theo kê đơn của bác sĩ.

Trong suốt thai kỳ, việc siêu âm định kỳ rất quan trọng giúp đánh giá chính xác cân nặng, lượng nước ối và sự phát triển của thai nhi, từ đó hạn chế tối đa nguy cơ thai quá to hoặc chậm phát triển trong tử cung.

Để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé, bạn nên đến khám sớm để được bác sĩ đánh giá tổng thể và lập kế hoạch theo dõi thai kỳ phù hợp nhất. Hiện nay, việc quản lý thai kỳ nguy cơ cao do béo phì nên có sự phối hợp của các bác sĩ đa chuyên khoa.

Đơn vị Y học bào thai
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7