Suy tim, suy thận ở tuổi đôi mươi

Thắng, 25 tuổi, tăng huyết áp hơn 10 năm nhưng không điều trị, nay suy tim, suy thận mạn giai đoạn 4-5.

Thắng được chẩn đoán tăng huyết áp từ 14 tuổi, ba năm trước mắc Covid-19 nhập viện phát hiện suy tim, suy thận. Hai tháng gần đây anh khó thở, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám với cân nặng 150 kg, chỉ số khối cơ thể (BMI) 46.9, béo phì mức độ nặng, huyết áp lên đến 200/110 mmHg.

BS.CKI Đỗ Anh Tuấn, khoa Nội tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, chỉ định siêu âm tim ghi nhận bệnh nhân giãn cả 4 buồng tim, suy tim nặng kèm tăng áp động mạch phổi. Xét nghiệm độ lọc cầu thận (eGFR) còn 15 mL/phút/1,73 m2 (bình thường ở tuổi 20-29 >116 mL/phút/1,73 m2), tương đương suy thận giai đoạn 4-5. Thắng còn bị tổn thương võng mạc do tăng huyết áp.

Theo bác sĩ Tuấn, tăng huyết áp từ 14 tuổi là rất sớm. Nguyên nhân có thể liên quan bệnh cầu thận, mạch máu thận, bệnh nội tiết, hẹp eo động mạch chủ, viêm động mạch Takayasu...

"Thắng có thể mắc bệnh cầu thận từ nhỏ biểu hiện bằng tăng huyết áp, sau đó bệnh âm thầm tiến triển nhiều năm, đến nay biến chứng bệnh thận mạn nặng", bác sĩ Tuấn nói.

Bác sĩ điều trị tình trạng suy tim, tăng huyết áp kết hợp thuốc lợi tiểu để giảm ứ dịch, đồng thời điều chỉnh rối loạn điện giải và thay đổi chế độ ăn cho người bệnh. Sau một tuần, huyết áp bệnh nhân giảm còn 140-150/100 mmHg, mức lọc cầu thận ước tính tăng từ 15 lên 17 ml/phút/1,73 m², cân nặng giảm 18 kg nhờ đào thải hiệu quả lượng dịch ứ trệ.

Thắng xuất viện, cần uống thuốc đều đặn, theo dõi huyết áp và xây dựng phác đồ giảm cân an toàn, tái khám định kỳ. Với mức lọc cầu thận thấp, bệnh nhân được điều trị song song tại khoa Nội thận nhằm giảm nguy cơ tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối.

ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tăng huyết áp và bệnh thận thường tác động theo hai chiều. Bệnh thận có thể gây tăng huyết áp, ngược lại huyết áp cao kéo dài và không được kiểm soát sẽ làm tổn thương các mạch máu nhỏ và cầu thận.

Bác sĩ Kiều giải thích béo phì nặng là yếu tố nguy cơ gây tăng huyết áp do cơ thể tích lũy nhiều mỡ khiến áp lực lên tim và mạch máu tăng lên, tim bơm máu khó khăn. Điều này dẫn đến gia tăng sức cản của mạch máu khiến huyết áp tăng. Béo phì còn là tác nhân gây đái tháo đường type 2, rối loạn lipid máu, gan nhiễm mỡ, hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, suy tim, rung nhĩ...

Người béo phì cần khám sức khỏe định kỳ, kiểm tra huyết áp và đánh giá các yếu tố nguy cơ chuyển hóa. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, nước tiểu, đánh giá chức năng thận, siêu âm thận và các xét nghiệm chuyên sâu để tìm nguyên nhân thứ phát, điều trị đúng bệnh, hạn chế biến chứng.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi