Cơn ngừng tim đoạt mạng những 'thánh ăn' triệu view

Ép dạ dày dung nạp cả chục kg thực phẩm rồi móc họng tống tháo để giữ dáng, nhiều 'thánh ăn' tuổi đôi mươi vô tình đẩy cơ thể vào tình trạng hạ kali và kiềm chuyển hóa, dẫn đến ngừng tim đột ngột.

Hôm 4/9, gia đình Ganfan Yingying – một vlogger ẩm thực 24 tuổi có hàng triệu người theo dõi tại Trung Quốc – thông báo cô đã qua đời. Dù cơ quan chức năng chưa công bố kết luận tử vong, sự ra đi bất ngờ của cô gái 24 tuổi lập tức khơi dậy nhiều cảnh báo trong giới y khoa về hậu quả của trào lưu mukbang cực đoan.

Trong video cuối cùng đăng tải trước khi mất, Yingying từng tiết lộ phải nhập viện cấp cứu vì nồng độ kali máu hạ xuống mức nguy hiểm là 2,3–2,5 mmol/L (chỉ số an toàn ở người bình thường là 3,5–5,0 mmol/L). Nữ vlogger thừa nhận cơ thể đã kiệt quệ sau chuỗi ngày thức trắng đêm ghi hình và liên tục móc họng nôn cưỡng bức để tống lượng thức ăn khổng lồ ra ngoài sau mỗi phiên phát sóng trực tiếp.

Bi kịch của Yingying nối dài danh sách các sự cố sức khỏe nghiêm trọng ở những người kiếm sống bằng dạ dày. Trước đó, Pan Xiaoting (24 tuổi) gục ngã ngay trong buổi livestream thử thách dung nạp tới 10 kg đồ ăn mỗi ngày, tử vong do ngừng tim cấp.

Hàng loạt trường hợp khác ở độ tuổi 20-30 tại Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ cũng lần lượt qua đời hoặc nhập viện cấp cứu vì suy tim, suy hô hấp hay tai biến mạch máu não sau thời gian dài duy trì chế độ tiêu thụ calo vượt ngưỡng sinh lý.

"Bẫy" hạ kali máu từ hành vi nôn cưỡng bức

Nhiều streamer áp dụng thủ thuật móc họng sau buổi phát sóng để giữ vóc dáng và tiếp tục lịch quay dày đặc. Tuy nhiên, dưới lăng kính y học lâm sàng, đây là hành vi tự kích hoạt bệnh lý tương tự Chứng ăn vô độ tâm thần (Bulimia Nervosa) – hội chứng đặc trưng bởi việc ăn mất kiểm soát rồi tự tống tháo thức ăn.

Hậu quả cấp tính nguy hiểm nhất của thói quen này là tình trạng hạ kali máu nghiêm trọng – yếu tố kích hoạt các rối loạn nhịp tim gây tử vong.

Nhiều người lầm tưởng kali bị mất trực tiếp qua bãi nôn. Song các bác sĩ chuyên khoa cấp cứu chỉ ra rằng thận mới là cơ quan đào thải phần lớn kali ra ngoài, thông qua chuỗi phản ứng sinh lý bệnh phức tạp:

1. Mất toan dạ dày: Việc nôn liên tục tống tháo một lượng lớn axit chlohydric, đẩy cơ thể vào trạng thái kiềm chuyển hóa (metabolic alkalosis). Để bù trừ kiềm trong máu, hệ đệm của cơ thể kích hoạt hiện tượng "dịch chuyển nội bào" là kéo ion kali từ huyết tương vào sâu bên trong tế bào, khiến nồng độ kali tự do trong máu giảm sâu.
2. Kích hoạt trục Aldosterone: Quá trình nôn mửa gây mất nước và giảm thể tích tuần hoàn hiệu dụng. Nhằm duy trì huyết áp, cơ thể kích hoạt hệ thống Renin - Angiotensin - Aldosterone (RAAS). Tuyến thượng thận tăng tiết hormone aldosterone, buộc ống thận phải tăng cường tái hấp thu muối và nước. Cái giá phải trả là thận bắt buộc phải tăng bài tiết kali qua đường nước tiểu.

Cộng hưởng giữa hiện tượng kiềm chuyển hóa và sự tăng tiết aldosterone tại thận khiến nồng độ kali trong máu rơi tự do. Khi kali máu chạm đáy, điện thế màng tế bào cơ tim bị rối loạn nghiêm trọng, khiến quả tim có thể ngừng đập trong tích tắc mà không có dấu hiệu báo trước.

Giới hạn cơ học và sự kiệt quệ của các cơ quan

Không chỉ đe dọa điện giải, việc cưỡng ép tiêu hóa khối lượng thực phẩm khổng lồ còn tạo ra những tổn thương thực thể nặng nề.

Về mặt giải phẫu, dạ dày của một người trưởng thành chỉ có thể tích sinh lý tối đa khoảng 1.200 đến 1.600 ml khi chứa đầy. Việc ép cơ thể dung nạp nhiều kg thức ăn trong vài giờ ngắn ngủi gây ra tình trạng giãn dạ dày cấp tính. Áp lực lòng dạ dày tăng vọt khiến tưới máu thành mạch bị suy giảm, làm mỏng thành cơ và đối mặt nguy cơ hoại tử, thủng tạng rỗng dẫn tới viêm phúc mạc nhiễm độc.

Đồng thời, việc dung nạp khẩu phần ăn siêu năng lượng, gấp 10-15 lần nhu cầu calo khuyến nghị hàng ngày, ép các tuyến tiêu hóa làm việc quá tải. Nồng độ triglyceride trong máu tăng vọt sau các bữa tiệc dầu mỡ có thể kích hoạt cơn viêm tụy cấp thể hoại tử – một cấp cứu nội khoa có tỷ lệ tử vong rất cao.

Về lâu dài, chế độ ăn vô độ nuôi dưỡng tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp và tích tụ mỡ nội tạng nghiêm trọng. Đây là nguyên nhân gốc rễ thúc đẩy hội chứng chuyển hóa, đái tháo đường type 2, xơ vữa mạch máu sớm và phì đại tâm thất, bào mòn dần hệ tim mạch của những người trẻ tuổi.

Khi tương tác mạng lấn át bản năng sinh tồn

Hiện tượng mukbang (phát sóng cảnh ăn uống) bắt nguồn từ Hàn Quốc hơn một thập kỷ trước, vốn mang ý nghĩa kết nối cộng đồng và chia sẻ cảm giác ăn uống. Song khi bước vào kỷ nguyên thuật toán của mạng xã hội, nội dung này nhanh chóng biến tướng thành các cuộc trình diễn ăn uống cực đoan nhằm tranh giành lượt xem.

Wang Sixin, chuyên gia truyền thông tại Đại học Truyền thông Trung Quốc, phân tích khi những hình ảnh ăn uống thông thường trở nên bão hòa, áp lực duy trì doanh thu quảng cáo và hợp đồng bán hàng buộc các streamer phải đẩy độ khó lên mức dị thường như ăn lượng khổng lồ, ăn siêu cay, hoặc ăn các loại thực phẩm tươi sống nguy hại.

Lợi nhuận kinh tế trước mắt khiến nhiều người trẻ xem nhẹ những tín hiệu cầu cứu của cơ thể. Họ bước vào một vòng lặp bệnh lý: nhịn đói để chuẩn bị quay ăn vô độ trong nhiều giờ, móc họng tống tháo, kiệt sức và mất cân bằng điện giải.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo ăn uống vô độ và nôn cưỡng bức không bao giờ là một "công việc vô hại". Khi xuất hiện các dấu hiệu như hoa mắt, co rút cơ bắp, đánh trống ngực, phù chân hoặc sụt cân bất thường dù ăn rất nhiều, người thực hiện các nội dung này cần lập tức đến các cơ sở y tế để kiểm tra điện giải đồ, chức năng tim thận và tiếp nhận can thiệp tâm lý lâm sàng.

Sự phát triển lệch lạc này không chỉ đánh đổi bằng chính mạng sống của người trong cuộc mà còn dung dưỡng hành vi lãng phí thực phẩm, đi ngược lại cảnh báo của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) khi thế giới có 1,3 tỷ tấn lương thực bị bỏ đi mỗi năm trong lúc 820 triệu người đang chịu đói, đồng thời cổ xúy lối sống xa hoa, làm lệch lạc nhận thức tiêu dùng của giới trẻ.

(Theo Today, China News, Sina)