Trẻ bị nhược thị có thể phục hồi thị lực?

Con tôi 5 tuổi, đi khám phát hiện nhược thị một mắt. Tình trạng này điều trị thế nào, có thể phục hồi thị lực được không? (Thu Hà, Hà Nội)

Trả lời:

Nhược thị là tình trạng giảm thị lực ở một hoặc hai mắt do quá trình phát triển thị giác không bình thường trong giai đoạn đầu đời. Dù mắt không có tổn thương thực thể hoặc đã được chỉnh kính đúng, não vẫn không tiếp nhận và xử lý hình ảnh từ mắt bị nhược thị hiệu quả, khiến thị lực của mắt này không phát triển bình thường.

Nhược thị có thể phục hồi đáng kể, thậm chí thị lực gần như bình thường nếu được phát hiện và điều trị sớm. Bệnh có "thời điểm vàng" để điều trị vì hệ thống thị giác của trẻ chỉ phát triển mạnh trong những năm đầu đời. Trẻ được chẩn đoán cũng như can thiệp càng sớm thì khả năng phục hồi thị lực càng cao. Ngược lại, khi trẻ lớn hơn, hiệu quả điều trị sẽ giảm do não đã hoàn thiện quá trình phát triển thị giác.

Tuy nhiên, khả năng phục hồi không giống nhau ở mọi trường hợp. Kết quả điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi khi bắt đầu điều trị, nguyên nhân gây nhược thị, mức độ giảm thị lực và sự tuân thủ điều trị của trẻ. Vì vậy, không thể khẳng định tất cả trẻ mắc nhược thị đều có thể phục hồi hoàn toàn thị lực.

Nhược thị có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, phổ biến nhất là tật khúc xạ không được phát hiện hoặc điều chỉnh kịp thời, chênh lệch độ khúc xạ giữa hai mắt, lác hoặc các bệnh lý cản trở ánh sáng đi vào mắt như đục thủy tinh thể bẩm sinh, sụp mí bẩm sinh. Muốn điều trị hiệu quả, trước hết cần xác định đúng nguyên nhân để có hướng can thiệp phù hợp.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định đeo kính để điều chỉnh tật khúc xạ, che mắt lành nhằm kích thích mắt nhược thị hoạt động hoặc điều trị nguyên nhân như phẫu thuật lác, đục thủy tinh thể bẩm sinh. Trong quá trình điều trị, trẻ cần được khám định kỳ để theo dõi sự cải thiện thị lực và điều chỉnh phương pháp khi cần thiết. Phụ huynh không nên tự ý che mắt hoặc áp dụng các biện pháp điều trị khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ vì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thị giác của trẻ.

Nếu không được phát hiện và điều trị đúng thời điểm, thị lực của mắt nhược thị có thể giảm vĩnh viễn. Khi đó, dù đã đeo kính hoặc điều trị ở tuổi trưởng thành, khả năng phục hồi thị lực thường rất hạn chế. Trẻ cũng có thể gặp khó khăn trong học tập, sinh hoạt và giảm khả năng ước lượng khoảng cách.

Phụ huynh nên đưa trẻ khám mắt khi nhận thấy các dấu hiệu như nhìn mờ, nheo mắt, nghiêng đầu khi nhìn, hai mắt lệch trục hoặc khi trẻ không đạt kết quả trong các đợt sàng lọc thị lực tại trường học. Ngay cả khi chưa có biểu hiện bất thường, trẻ vẫn nên được khám mắt định kỳ để phát hiện sớm nhược thị và các bệnh lý về mắt.

Trung tâm Mắt Công nghệ cao
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội