Cơm nguội nên để trong bao lâu thì vứt bỏ?
Tôi thấy nhiều bạn trẻ nấu cơm để tủ lạnh cả tuần, bỏ ra hâm lại ăn dần, điều này có tốt và cơm nguội để được bao lâu thì vứt bỏ? (Mỹ, 39 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Khi cơm được nấu chín rồi làm lạnh, một phần tinh bột trong cơm xảy ra tình trạng "tái kết tinh", trở thành tinh bột kháng. Cơ thể không tiêu hóa được tinh bột kháng, nó được coi là nguồn thức ăn cho lợi khuẩn đường ruột. Một số nghiên cứu trên gạo trắng cho thấy cơm được làm lạnh 24 giờ ở 4°C rồi hâm nóng lại có lượng tinh bột kháng cao hơn cơm mới nấu khoảng 2,5 lần, ghi nhận phản ứng đường huyết thấp hơn ở nhóm người ăn cơm đã làm lạnh. Tuy nhiên, đây không phải bằng chứng rằng ăn cơm nguội sẽ giúp giảm cân hoặc cải thiện sức khỏe cho tất cả mọi người và cũng không nên chỉ dựa vào những nghiên cứu này để khuyên những người bị tiểu đường hoặc muốn phòng bệnh tiểu đường nên ăn cơm nguội.
Gạo sống có thể chứa bào tử vi khuẩn có hại Bacillus cereus. Quá trình nấu cơm không thể tiêu diệt hoàn toàn các bào tử này. Nếu cơm sau khi nấu được bảo quản không đúng cách, vi khuẩn có thể phát triển và tạo độc tố, gây đau bụng, buồn nôn/nôn, tiêu chảy. Vì vậy, không nên cố tình giữ cơm 5-7 ngày trong ngăn mát để tăng tinh bột kháng, bởi lợi ích hiện có chưa đủ để đánh đổi với những nguy cơ sức khỏe có thể phát sinh khi kéo dài thời gian bảo quản.
Hiện nay, chưa có khuyến cáo chung về việc cơm đã nấu thì bảo quản và sử dụng trong thời gian bao lâu, có nơi đưa ra mức khuyến nghị 3-4 ngày khi cơm bảo quản đúng cách, có nơi khuyến nghị cơm chỉ nên sử dụng trong vòng 24h sau nấu và làm nguội. Nếu nhận thấy cơm có dấu hiệu hư hỏng, mùi chua, thay đổi màu sắc... nên vứt bỏ. Cơm để lâu cũng không còn được ngon miệng.
Theo các khuyến cáo về vệ sinh an toàn thực phẩm, cơm để ngoài môi trường sau 2 giờ nên được cho vào tủ lạnh hoặc cấp đông, bảo quản trong từng hộp nhỏ, khi dùng thì hâm nóng kỹ trước khi ăn. Không nên nấu cơm xong rồi để nguội thật lâu ở nhiệt độ phòng, đợi nguội hẳn mới đem cất tủ lạnh.
Với người bận rộn muốn nấu cơm một lần ăn nhiều lần cũng nên ưu tiên sử dụng cơm nguội trong thời gian ngắn nhất có thể, ví dụ nấu một nồi cơm rồi ăn cả ngày, bảo quản bằng cách dùng chế độ ủ của nồi cơm điện thay vì nấu và ăn cả tuần.
Với người muốn kiểm soát đường huyết, ví dụ như bệnh nhân tiểu đường, có thể cân nhắc sử dụng cơm nguội nhưng không nên coi là giải pháp duy nhất. Đậu, ngũ cốc nguyên hạt, bột chuối xanh... là những thực phẩm giàu tinh bột kháng mà không lo nguy cơ nhiễm độc tố khi bảo quản sai cách.
Chuyên gia dinh dưỡng
Cử nhân ngành dinh dưỡng Đại học Y Hà Nội
