U phổi hoại tử gây suy hô hấp

Ông Văn, 66 tuổi, ho và nôn ra máu, bác sĩ phát hiện u phổi lớn chèn xẹp phổi, xâm lấn màng tim và có dấu hiệu hoại tử.

Một năm nay, ông Văn thường nôn ói kèm tức ngực, khó thở và ho khan, điều trị không bớt. Gần đây, ông ho và nôn ra nhiều máu, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM điều trị. Kết quả chụp CT cho thấy khối u phổi kích thước lớn 87x90x93 mm, cạnh rốn phổi trái, ôm sát các nhánh phế quản thùy trên phổi trái, gây tắc và làm xẹp phân thùy S7, S8 phổi trái. Khối u đã xâm lấn rộng đến màng tim, chèn ép động mạch chủ, có dấu hiệu áp xe.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, chỉ định phẫu thuật cho người bệnh. Tuy nhiên, khi mở ngực, khối u hoại tử lâu ngày đã làm biến dạng toàn bộ các cấu trúc giải phẫu, dính chặt vào phế quản và mạch máu lớn. Mỗi thao tác bóc tách, nhấc tim hay chạm vào hệ thống khí quản đều làm tăng nguy cơ tụt huyết áp đột ngột, nguy hiểm đến tính mạng.

Để đảm bảo an toàn tối đa, êkíp phẫu thuật và gây mê tính toán cẩn trọng từng đường cắt, thắt mạch máu chính xác để kiểm soát nguy cơ mất máu ồ ạt.

Phó giáo sư Vĩnh bóc tách từng chút một khối u hoại tử, tránh kéo giật các cấu trúc quanh tim và động mạch chủ, hạn chế tối đa kích thích thần kinh phế vị gây tụt huyết áp sâu. Sau đó, êkíp cắt bỏ phần màng tim, thùy phổi bị xâm lấn nhằm giải phóng áp lực lên hệ thống tuần hoàn và hô hấp.

Kết quả sinh thiết lạnh cho thấy khối u là loại u sarcomatoid nhu mô phổi, một loại ung thư ác tính, tỷ lệ khoảng 0,1 - 0,4% trong các loại ung thư phổi. U sarcomatoid nhu mô phổi hình thành từ nhu mô phổi, có thể di căn nhanh.

Do khối u mang tính chất ác tính và đã gây xẹp phổi, êkíp phải cắt bỏ thùy trên phổi trái, kết hợp cắt bỏ một phần màng tim bị tổn thương xâm lấn nhằm loại bỏ các tế bào ác tính sót lại, ngăn nguy cơ tái phát.

Ca mổ kéo dài 8 giờ, gấp đôi thời gian của những ca phẫu thuật lồng ngực thông thường (thường khoảng 3-4 giờ). Hậu phẫu, người bệnh hồi phục ổn định, vết mổ ít đau, có thể tự ngồi dậy, đi lại nhẹ nhàng, xuất viện sau 5 ngày, đủ điều kiện điều trị hóa - xạ trị bổ sung.

The Globocan năm 2022, Việt Nam ghi nhận khoảng 24.400 ca mắc mới và gần 22.600 trường hợp tử vong do ung thư phổi. Ở giai đoạn đầu, bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, khó phát hiện nếu chỉ khám thông thường.

Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư phổi như hút thuốc và uống rượu bia, tiếp xúc các hóa chất độc hại, di truyền... Phó giáo sư Vĩnh khuyến cáo, người lớn tuổi, đang hút thuốc hoặc từng hút thuốc, uống nhiều rượu bia, làm việc trong môi trường khói bụi... nên khám sức khỏe định kỳ mỗi năm và tầm soát theo tư vấn của bác sĩ. Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường kéo dài như ho, khó thở, tức ngực hay ói ra máu, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Ngoại lồng ngực hoặc Hô hấp để tìm nguyên nhân và điều trị kịp thời.

* Tên người bệnh đã được thay đổi