Chùm polyp bít kín niệu quản cô gái

Thùy, 19 tuổi, đau âm ỉ hông lưng nhiều năm, nay bác sĩ phát hiện hàng loạt polyp bịt kín khúc nối bể thận - niệu quản gây tắc nghẽn, thận ứ nước.

Thùy xuất hiện những cơn đau hông lưng từ khoảng 6-7 tuổi, gần đây đau dữ dội nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. Siêu âm ghi nhận thận trái của Thùy ứ nước độ 2. Kết quả nội soi cho thấy tại vùng khúc nối bể thận - niệu quản có rất nhiều tổn thương dạng polyp mọc trong lòng niệu quản, gần như che lấp lòng ống. Sinh thiết xác định tổn thương lành tính.

BS.CKI Phạm Thế Anh, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, chẩn đoán polyp xơ biểu mô niệu quản - một dạng tổn thương gây tắc nghẽn đường tiết niệu, chiếm 2-6% trường hợp u niệu quản.

Theo bác sĩ Thế Anh, polyp xơ biểu mô niệu quản là dạng tổn thương lành tính xuất phát từ mô trung mô, thường phát triển vào lòng niệu quản, chủ yếu ở đoạn 1/3 trên. Phương pháp điều trị phụ thuộc vị trí, kích thước, số lượng polyp cũng như mức độ tắc nghẽn. Bệnh thường được phát hiện ở người trẻ độ tuổi 20-40, một số trường hợp ở trẻ em. Khi polyp lớn dần cản trở dòng nước tiểu có thể gây tắc nghẽn khiến thận ứ nước.

Thùy còn trẻ nên mục tiêu điều trị không chỉ loại bỏ polyp mà còn bảo tồn chức năng thận. Êkíp quyết định phẫu thuật nội soi cắt đoạn niệu quản chứa polyp, sau đó tạo hình lại niệu quản nhằm tái lập đường dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. So với mổ mở truyền thống, phương pháp này chỉ cần những đường rạch nhỏ thay vì một đường mổ lớn ở vùng bụng hoặc hông lưng, hạn chế tổn thương mô, người bệnh ít đau hơn, hồi phục nhanh, sẹo nhỏ đảm bảo thẩm mỹ.

Các bác sĩ tiếp cận niệu quản qua đường nội soi sau phúc mạc, bóc tách từng lớp mô, bảo tồn tối đa các cấu trúc lân cận. Tại vị trí tổn thương, hàng loạt polyp nhô lên, kéo dài 6 cm. Êkíp lần lượt cắt toàn bộ phần polyp tại khúc nối, đồng thời cắt bỏ đoạn niệu quản bị tổn thương. Sau đó, các bác sĩ tạo hình lại niệu quản.

Bác sĩ Thế Anh cho biết polyp niệu quản có thể gây tắc nghẽn một phần niệu quản, khiến triệu chứng xuất hiện từng đợt. Khi dòng nước tiểu vẫn có thể thoát qua một phần, người bệnh thường đau hông lưng từng cơn và không có triệu chứng liên tục. Theo thời gian, tình trạng tắc nghẽn kéo dài có thể dẫn đến giãn đài bể thận và ứ nước thận.

Một số trường hợp được phát hiện tình cờ qua siêu âm hoặc khám sức khỏe khi chưa có triệu chứng rõ ràng. Trường hợp của Thùy, nhờ phát hiện thận ứ nước sớm khi còn trẻ, giúp can thiệp kịp thời trước khi thận tiếp tục giãn, nhu mô thận mỏng dần và chức năng thận suy giảm nghiêm trọng.

Hiện nguyên nhân gây bệnh chưa được rõ, nhưng yếu tố nguy cơ đến từ chấn thương, tiếp xúc với chất gây ung thư, rối loạn nội tiết, hoặc rối loạn bẩm sinh. Các dấu hiệu bệnh thường gặp có thể gồm tiểu máu, đau lưng, nhiễm khuẩn đường tiết niệu, bí tiểu kéo dài... Khi tổn thương còn khu trú tại chỗ, phẫu thuật nội soi bảo tồn niệu quản và thận được ưu tiên thay vì cắt bỏ toàn bộ thận - niệu quản. Sau phẫu thuật, người bệnh cần tái khám theo hẹn để đánh giá lại tình trạng niệu quản và chức năng thận.

*Tên người bệnh đã được thay đổi