BS.CK2 Bùi Châu Tuệ, Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết khoa cấp cứu thường ghi nhận sự gia tăng các bệnh nhân đột quỵ trong mỗi dịp Tết Nguyên đán. Tình trạng này phần lớn xuất phát từ những thay đổi đột ngột trong thói quen ăn uống và sinh hoạt của người dân.
Cụ thể, mâm cỗ ngày Tết với nhiều món ăn chứa hàm lượng muối và mỡ động vật cao như bánh chưng, dưa hành, thịt kho dễ làm tăng huyết áp và ảnh hưởng xấu đến mạch máu. Thêm vào đó, việc tiêu thụ nhiều rượu bia kết hợp với tình trạng cơ thể thiếu nước làm tăng độ nhớt của máu, tạo điều kiện hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu não.
Đặc biệt, tâm lý e ngại dùng thuốc đầu năm khiến nhiều bệnh nhân tự ý ngưng sử dụng thuốc huyết áp, tiểu đường. Việc tháo bỏ "lớp bảo vệ" này khiến các chỉ số sức khỏe mất kiểm soát, dẫn đến những tai biến nghiêm trọng.
Trong những ngày vui xuân, ranh giới giữa biểu hiện say rượu và dấu hiệu đột quỵ đôi khi rất khó nhận biết. Bác sĩ Tuệ khuyến cáo người dân cần ghi nhớ quy tắc "BE FAST" để có phản ứng kịp thời. Bệnh nhân cần được đưa đến cơ sở y tế có chuyên khoa đột quỵ ngay lập tức nếu đột ngột xuất hiện một trong các dấu hiệu: mất thăng bằng, loạng choạng khi đứng hay đi lại; thị lực giảm sút, mắt mờ hoặc nhìn một hóa hai; khuôn mặt mất cân đối, cười méo miệng; tay chân tê yếu, không thể giơ cao hoặc đánh rơi đồ vật; giọng nói bất ngờ bị đớ, nói ngọng hoặc không diễn đạt được.
"Người nhà không nên mang tâm lý kiêng kỵ đi bệnh viện ngày Tết, bởi thời gian vàng để cấp cứu đột quỵ hiệu quả nhất chỉ nằm trong khoảng 4,5 giờ đầu tiên", bác sĩ nhấn mạnh.
Bệnh nhân cấp cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh: Hạnh Quyên
Hiện nay, nguy cơ đột quỵ không chỉ giới hạn ở người cao tuổi. Với người trẻ, việc kiểm soát huyết áp, mỡ máu, hạn chế thức khuya và tuyệt đối không hút thuốc là những biện pháp phòng ngừa thiết yếu. Người làm công việc văn phòng cần chú ý vận động sau mỗi giờ làm việc để tránh hình thành cục máu đông do ngồi quá lâu. Việc tầm soát định kỳ để phát hiện sớm các bất thường như dị dạng mạch máu não bẩm sinh cũng được các bác sĩ khuyến khích.
Đối với nhóm người trung niên và cao tuổi, nguyên tắc phòng tránh quan trọng nhất là quản lý chặt chẽ các bệnh lý nền, duy trì thói quen uống thuốc đúng loại, đúng liều và đúng giờ. Cơ thể người lớn tuổi cũng cần được giữ ấm, tránh ra gió lạnh hay thay đổi tư thế đột ngột vào sáng sớm. Nếu xuất hiện cơn thiếu máu não thoáng qua với các triệu chứng yếu liệt tự phục hồi sau vài phút, người bệnh vẫn cần nhập viện kiểm tra ngay, vì đây thường là dấu hiệu cảnh báo một cơn đột quỵ thực sự sắp xảy ra.
Quá trình sơ cứu tại nhà, cần tránh những sai lầm có thể gây nguy hiểm thêm cho bệnh nhân. Tuyệt đối không cạo gió hay chích máu đầu ngón tay vì các phương pháp này không có tác dụng y khoa, lại làm mất thời gian vàng cấp cứu. Không tự ý cho uống nước chanh, thuốc hạ huyết áp hay các loại thuốc truyền miệng khác khi người bệnh đang lơ mơ, bởi việc này dễ gây sặc đường thở dẫn đến viêm phổi hoặc tử vong nhanh chóng. Tư thế an toàn nhất trong lúc chờ cấp cứu là để bệnh nhân nằm đầu bằng hoặc kê cao nhẹ, nghiêng người sang một bên nhằm giúp đờm dãi thoát ra ngoài, tránh nguy cơ tắc nghẽn đường thở.
