Những bệnh hô hấp dễ mắc sau tuổi 50

Người trên 50 tuổi dễ mắc viêm phổi, ngưng thở khi ngủ, hen phế quản, ung thư phổi do chức năng hô hấp bắt đầu suy giảm theo quá trình lão hóa.

Tiến sĩ, bác sĩ Đặng Thị Mai Khuê, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tuổi cao khiến sức đề kháng và khả năng bảo vệ đường hô hấp giảm. Dưới đây là những bệnh hô hấp thường gặp sau tuổi 50 và dấu hiệu cần lưu ý.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là một trong những bệnh cần lưu ý ở người trung niên và lớn tuổi. Bệnh gây viêm và tổn thương đường thở, khiến luồng khí lưu thông ra vào phổi bị hạn chế.

Ở giai đoạn đầu, COPD thường diễn tiến âm thầm. Người bệnh có thể chỉ ho, khạc đờm vào buổi sáng hoặc cảm thấy hụt hơi khi leo cầu thang, đi bộ nhanh. Khi bệnh tiến triển, khó thở xuất hiện nhiều, thậm chí xảy ra khi nghỉ.

Theo bác sĩ Khuê, người trên 50 tuổi có tiền sử hút thuốc, thường xuyên ho, khạc đờm hoặc khó thở, khò khè nên được đánh giá chức năng hô hấp. Hô hấp ký giúp phát hiện tình trạng tắc nghẽn đường thở và hỗ trợ chẩn đoán COPD.

Ung thư phổi

Tuổi cao là một trong những yếu tố nguy cơ của ung thư phổi. Nguy cơ đặc biệt đáng lưu ý ở người hút thuốc lâu năm, từng tiếp xúc với khói thuốc thụ động, các chất công nghiệp như amiăng, radon hoặc một số chất gây ung thư trong môi trường lao động.

Ung thư phổi giai đoạn sớm có thể không gây triệu chứng rõ ràng. Khi xuất hiện biểu hiện, thường ở giai đoạn trễ, người bệnh có thể ho kéo dài hoặc thay đổi tính chất cơn ho, khạc đờm có máu, đau ngực, khó thở, khàn tiếng, sụt cân không chủ ý.

Hen phế quản

Hen không chỉ gặp ở trẻ em mà có thể khởi phát ở người lớn tuổi. Ở nhóm tuổi này, các triệu chứng hen đôi khi bị nhầm với COPD hoặc bệnh tim mạch do cùng gây khó thở, tức ngực.

Người bệnh có thể xuất hiện những cơn ho, khò khè hoặc nặng ngực tái diễn, thường tăng về đêm, gần sáng hoặc khi tiếp xúc với dị nguyên, khói thuốc, không khí lạnh. Triệu chứng có thể thay đổi theo thời gian, mức độ.

Người thường xuyên có những đợt khó thở, khò khè hoặc ho tái diễn không nên tự mua thuốc điều trị, cần khám để xác định nguyên nhân. Đánh giá chức năng hô hấp và đáp ứng với thuốc giãn phế quản có thể giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán.

Viêm phổi

Viêm phổi ở người lớn tuổi cũng có thể biểu hiện không điển hình. Người bệnh thường mệt nhiều, ăn uống kém, ho, khó thở, thở nhanh hoặc thay đổi ý thức. Theo bác sĩ Khuê, tiêm vaccine phù hợp với tuổi và bệnh nền, vệ sinh tay, hạn chế tiếp xúc nguồn lây và tránh khói thuốc có thể giúp phòng bệnh.

Xơ phổi và bệnh phổi kẽ

Bệnh phổi kẽ là nhóm bệnh gây tổn thương mô phổi, trong đó một số trường hợp dẫn đến xơ hóa phổi. Bệnh có thể liên quan đến bệnh tự miễn, thuốc, phơi nhiễm nghề nghiệp hoặc môi trường, có trường hợp không xác định được nguyên nhân.

Triệu chứng thường tiến triển từ từ với khó thở khi gắng sức và ho khan kéo dài. Người bệnh dễ nhầm với suy giảm thể lực do tuổi tác nên có thể đi khám muộn. Khi xơ hóa tiến triển, khả năng trao đổi khí của phổi suy giảm, khó thở có thể xuất hiện ngay cả khi thực hiện các hoạt động nhẹ.

Ngưng thở khi ngủ

Người sau tuổi 50 cũng cần chú ý các rối loạn hô hấp trong lúc ngủ, đặc biệt là hội chứng ngưng thở khi ngủ. Người bệnh thường ngáy to, có những khoảng im lặng do ngừng thở rồi thở hổn hển hoặc khịt mũi. Ban ngày bạn có thể buồn ngủ, mệt mỏi, khó tập trung hoặc đau đầu sau khi thức dậy, giấc ngủ cảm giác không sảng khoái. Tình trạng ngưng thở lặp lại nhiều lần trong đêm có thể làm giảm oxy máu, phân mảnh giấc ngủ và gây thêm gánh nặng cho hệ tim mạch. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định đo đa ký hô hấp khi ngủ, từ đó xác định bệnh và mức độ.

Bác sĩ Khuê khuyến cáo, người trên 50 tuổi nên kiểm tra sức khỏe hô hấp định kỳ, đặc biệt từng hút thuốc, làm việc trong môi trường nhiều bụi hoặc hóa chất, có bệnh nền hoặc tiền sử nhiễm trùng hô hấp. Tùy từng người, bác sĩ có thể chỉ định hô hấp ký, chụp X-quang, CT ngực, đo đa ký hô hấp khi ngủ hoặc các xét nghiệm khác.