U mắt kèm ung thư tuyến tụy

Ông Trọng, 57 tuổi, mờ mắt trái khoảng hai tuần, đi khám phát hiện khối u ở mắt và ung thư tụy.

ThS.BS Phạm Huy Vũ Tùng, Phó khoa Mắt, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, ghi nhận mắt trái ông Trọng chỉ đếm được ngón tay ở khoảng cách 3 m, mắt phải 8/10. Kiểm tra bằng sinh hiển vi kết hợp chụp màu đáy mắt phát hiện bong một phần võng mạc và khối màu vàng nhạt bất thường tại đáy mắt. Chụp MRI vùng đầu xác định khối u hắc mạc mắt trái - lớp mô nằm giữa củng mạc và võng mạc, chưa sinh thiết nên chưa thể xác định khối u lành hay ác tính.

Theo bác sĩ Tùng, u hắc mạc có thể là tổn thương nguyên phát tại mắt hoặc thứ phát do tế bào ung thư từ cơ quan khác di căn đến. Hắc mạc có mạng lưới mạch máu phong phú nên là một trong những vị trí có thể xuất hiện di căn trong nhãn cầu. Trường hợp ông Trọng, nguồn gốc khối u chưa được xác định.

Các bác sĩ Trung tâm Mắt Công nghệ cao hội chẩn với Trung tâm Ung bướu chỉ định chụp CT toàn thân cho người bệnh. Kết quả cho thấy khối u vùng thân - đuôi tụy, kích thước 5,2x4,3x4,4 cm, xâm lấn hoành trái, tuyến thượng thận trái và thành dạ dày. Một số nốt mô mềm trong phúc mạc cũng được ghi nhận, cho thấy bệnh đã tiến triển.

Sinh thiết khối u tụy xác định ung thư biểu mô tuyến. Bác sĩ chỉ định thêm xét nghiệm mô miễn dịch để làm rõ nguồn gốc tế bào ung thư và mối liên hệ với tổn thương tại mắt. Do khối u hắc mạc khó sinh thiết nên chưa thể xác định bản chất tổn thương.

Theo bác sĩ Tùng, khối u tại mắt có thể là di căn từ ung thư tụy, cũng có khả năng là một khối u nguyên phát tại mắt; ngoài ra hai tổn thương này có thể xuất hiện đồng thời. Do đó, chưa thể khẳng định khối u nào là nguyên phát và khối nào là di căn.

Ông Trọng được đánh giá toàn diện tình trạng bệnh và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Bác sĩ chỉ định hóa trị toàn thân nhằm kiểm soát sự phát triển của tế bào ung thư tại mắt, thân tụy. Riêng tổn thương tại mắt, bác sĩ chỉ định laser quang đông võng mạc nhằm tạo các điểm dính quanh vùng tổn thương, giúp hạn chế tiến triển của tình trạng bong võng mạc, bảo vệ chức năng thị giác.

Người bệnh cần được theo dõi và can thiệp kiểm soát các triệu chứng toàn thân, điều trị giảm đau, phòng ngừa biến chứng, tuân thủ theo phác đồ dinh dưỡng, vận động.

Tuyến tụy tiết enzyme hỗ trợ tiêu hóa và hormone điều hòa đường huyết. Ung thư tụy hình thành khi tế bào tuyến tụy biến đổi ác tính, có thể xâm nhập mạch máu, bạch huyết và di căn đến cơ quan xa. Bác sĩ cho hay mờ mắt không phải dấu hiệu đặc trưng của ung thư tụy. Ở trường hợp này, triệu chứng tại mắt khiến người bệnh đi khám, nhờ đó phát hiện thêm khối u ở vùng tụy và tiếp tục khảo sát mối liên hệ giữa hai tổn thương.

U hắc mạc có thể tạo lực đẩy từ bên dưới, khiến võng mạc tách khỏi vị trí bình thường; đồng thời làm tăng tính thấm mạch, gây tích tụ dịch dưới võng mạc và bong võng mạc. Người bệnh có thể nhìn mờ, méo hình hoặc xuất hiện điểm đen ở vùng nhìn trung tâm. Nếu kéo dài, tổn thương võng mạc có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực.

Tùy tính chất lành hay ác tính, vị trí, kích thước khối u và mức độ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định laser quang đông, xạ trị, hóa trị hoặc phẫu thuật. Bác sĩ Tùng khuyến cáo khi xuất hiện bất thường về thị lực, người bệnh nên khám chuyên khoa Mắt để phát hiện sớm các tổn thương cần điều trị. Khám sức khỏe định kỳ cũng giúp phát hiện các bất thường, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ.

*Tên người bệnh đã được thay đổi