Điều gì xảy ra khi viêm đường tiết niệu dai dẳng?

Viêm đường tiết niệu tái phát là tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu xảy ra từ hai lần trong vòng 6 tháng hoặc từ ba lần trở lên trong một năm.

Theo ThS.BS.CKII Phạm Thanh Trúc, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, nhiều người bệnh lầm tưởng đây là bệnh lý thông thường, chỉ cần uống thuốc là khỏi. Tuy nhiên, dùng kháng sinh kéo dài, không theo phác đồ, tự ý ngưng thuốc khi thấy đỡ hoặc không thăm khám tìm kiếm nguyên nhân gốc rễ (như sỏi, dị dạng đường tiết niệu hoặc các bệnh nền) khiến vi khuẩn không được tiêu diệt triệt để và bùng phát trở lại.

Bác sĩ Trúc cho biết tình trạng viêm đường tiết niệu thường xuyên tái phát có thể xảy ra với bất kỳ ai. Khi các đợt nhiễm trùng xảy ra dai dẳng, đường tiết niệu bị tổn thương liên tục, dẫn đến việc mất đi hàng rào bảo vệ tự nhiên, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập sâu hơn vào các cơ quan nội tạng. Nếu không được chẩn đoán đúng và điều trị dứt điểm, bệnh còn dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng.

Theo bác sĩ Trúc, một trong những biến chứng đáng ngại nhất là viêm thận - bể thận cấp và mạn tính. Vi khuẩn từ bàng quang xâm nhập ngược dòng lên thận, gây viêm nhu mô thận và đài bể thận. Người bệnh thường có biểu hiện sốt cao, rét run, đau vùng thắt lưng và mệt mỏi toàn thân. Nếu tình trạng này tái phát nhiều lần mà không điều trị triệt để, nhu mô thận sẽ bị tổn thương, hình thành sẹo thận. Hậu quả lâu dài là sự suy giảm chức năng lọc của thận, tiến triển thành suy thận mạn tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tuổi thọ người bệnh.

Viêm đường tiết niệu tái phát còn thúc đẩy hình thành sỏi tiết niệu. Phản ứng viêm dai dẳng làm thay đổi độ pH trong nước tiểu, tạo môi trường thuận lợi cho các tinh thể khoáng chất kết tinh. Các mảnh vụn tế bào do viêm kết hợp với xác vi khuẩn tạo thành sỏi trong bàng quang hoặc thận. Sỏi không chỉ gây đau đớn, tắc đường tiểu mà còn là "ổ chứa" vi khuẩn, khiến nhiễm trùng khó điều trị hơn, dễ tái phát.

Với người có sức đề kháng yếu hoặc đang mắc bệnh nền như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch, viêm đường tiết niệu có thể tiến triển rất nhanh chóng. Vi khuẩn từ hệ tiết niệu có thể xâm nhập trực tiếp vào hệ tuần hoàn gây nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng và đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.

Ngoài ra, nhiễm khuẩn kéo dài còn gây kích ứng niêm mạc bàng quang, dẫn đến rối loạn tiểu tiện như bàng quang tăng hoạt hoặc tiểu không kiểm soát. Người bệnh luôn trong trạng thái tiểu rắt, tiểu buốt, tiểu đêm nhiều lần, gây rối loạn giấc ngủ, lo âu và ngại giao tiếp xã hội.

Để điều trị dứt điểm viêm đường tiết niệu, người bệnh cần kiên trì và tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ. Người bệnh nên đi khám tại chuyên khoa Tiết niệu để bác sĩ tìm nguyên nhân và điều trị phù hợp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định, bởi không chỉ khiến vi khuẩn kháng thuốc mà còn làm lu mờ triệu chứng, khiến việc chẩn đoán bệnh khó khăn hơn.

Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm cần thiết như cấy nước tiểu để xác định chính xác chủng vi khuẩn, siêu âm hoặc chụp CT, MRI nhằm loại trừ các yếu tố cản trở đường tiểu như sỏi, khối u hoặc dị dạng, nội soi bàng quang để khảo sát niêm mạc bàng quang, dị vật hoặc u bướu trong lòng bàng quang... từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Duy trì thói quen uống đủ nước, không nhịn tiểu và kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phòng ngừa các bệnh lý đường tiết niệu.