Trả lời:
Nhiều người hút thuốc chỉ đi khám khi đã xuất hiện cơn ho kéo dài, khó thở hoặc đau ngực. Tuy nhiên, theo Bộ Y tế Việt Nam và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các tổn thương hô hấp do thuốc lá thường âm thầm tiến triển trong nhiều năm trước khi biểu hiện rõ triệu chứng.
Khám và tầm soát hô hấp định kỳ giúp phát hiện sớm bệnh lý nguy hiểm như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen, xơ phổi hoặc ung thư phổi ở giai đoạn sớm.
Bác sĩ khám hô hấp cho người hút thuốc thường bắt đầu bằng khai thác tiền sử hút thuốc, triệu chứng như ho kéo dài, khạc đờm, khò khè, hụt hơi hoặc đau tức ngực. Đây là bước quan trọng giúp đánh giá nguy cơ tổn thương phổi, định hướng xét nghiệm cần thiết.
Một trong những kiểm tra cơ bản, quan trọng nhất là đo chức năng hô hấp bằng hô hấp ký. Xét nghiệm này giúp đánh giá khả năng thông khí của phổi, phát hiện sớm tình trạng tắc nghẽn đường thở ngay cả khi người bệnh chưa có triệu chứng rõ ràng. Đây được xem là tiêu chuẩn quan trọng trong chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính - bệnh rất phổ biến ở người hút thuốc lâu năm.
Chụp X-quang phổi là một trong những phương pháp phổ biến giúp tầm soát tình trạng phổi cho người hút thuốc. Ảnh minh họa: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Chụp X-quang phổi hoặc CT ngực liều thấp cũng có thể được bác sĩ chỉ định nhằm phát hiện tổn thương bất thường ở phổi và đường hô hấp. Với người hút thuốc nhiều năm hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, CT ngực liều thấp đặc biệt có giá trị trong tầm soát sớm ung thư phổi, phát hiện tổn thương nhỏ trước khi bệnh tiến triển nặng.
Người bệnh cũng có thể được kiểm tra nồng độ oxy máu, xét nghiệm đờm hoặc xét nghiệm máu tùy tình trạng cụ thể. Trong một số trường hợp có triệu chứng kéo dài hoặc nghi ngờ tổn thương phức tạp, bác sĩ có thể chỉ định nội soi phế quản để đánh giá sâu hơn niêm mạc đường thở và lấy mẫu xét nghiệm nếu cần.
Nhiều người hút thuốc thường chủ quan, cho rằng chưa khó thở thì phổi vẫn bình thường. Trên thực tế, tổn thương do khói thuốc có thể âm thầm phá hủy nhu mô phổi và chức năng hô hấp trong thời gian dài. Khi triệu chứng xuất hiện rõ, bệnh đôi khi đã ở giai đoạn muộn hoặc không thể phục hồi hoàn toàn.
Ngoài việc phát hiện bệnh, khám hô hấp còn giúp người hút thuốc được tư vấn cai thuốc lá, xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp. Ngừng hút thuốc ở bất kỳ thời điểm nào cũng giúp làm chậm tiến triển tổn thương phổi, giảm nguy cơ ung thư, cải thiện chất lượng sống.
Người hút thuốc lá lâu năm, đặc biệt trên 40 tuổi hoặc có biểu hiện ho kéo dài, khạc đờm, khó thở, sụt cân hoặc đau ngực nên khám tại chuyên khoa hô hấp định kỳ khoảng 6-12 tháng một lần.
Khoa Nội Tổng hợp
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
| Độc giả đặt câu hỏi bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp |
