Mùa hè mưa nhiều, độ ẩm cao, cộng với việc thường xuyên ngồi điều hòa và dùng đồ lạnh khiến cơ thể dễ tích tụ hàn thấp. Tình trạng này có thể gây cảm giác nặng nề, chán ăn, tay chân lạnh, đầy bụng và khó chịu đường tiêu hóa. Lá tía tô có tính ấm, vị cay, được y học cổ truyền cho là có tác dụng giúp làm ấm cơ thể, giảm cảm giác nặng nề do ẩm thấp và hỗ trợ tiêu hóa. Đây là nguyên liệu thích hợp để điều hòa cơ thể trong mùa hè.
Dưới đây là 4 công thức đồ uống từ tía tô phổ biến, nguyên liệu dễ kiếm và cách làm đơn giản để dùng hàng ngày.
Nước tía tô gừng
Nguyên liệu: 10 g lá tía tô khô, 3 lát gừng (khoảng 15 g), 800 ml nước lọc, một ít đường phèn (tùy khẩu vị)
Cách thực hiện:
Bước 1: Rửa nhanh lá tía tô khô dưới vòi nước để loại bỏ bụi bẩn bám trên bề mặt, sau đó để ráo. Không nên ngâm quá lâu để tránh làm mất các hoạt chất có lợi.
Bước 2: Rửa sạch gừng, gọt vỏ rồi thái thành các lát mỏng đều nhau. Theo quan niệm Đông y, vỏ gừng có tính mát hơn phần ruột nên những người có biểu hiện hàn thấp nhiều có thể bỏ vỏ trước khi dùng.
Bước 3: Cho 800 ml nước vào nồi, đun sôi trên lửa lớn.
Bước 4: Thả gừng vào trước, hạ nhỏ lửa và đun khoảng 5 phút để tinh chất và mùi thơm của gừng tiết ra.
Bước 5: Cho tiếp lá tía tô vào, đun liu riu thêm khoảng 3 phút rồi tắt bếp. Đậy nắp nồi và ủ thêm 2 phút để hương vị hòa quyện.
Bước 6: Nếu thích vị ngọt nhẹ, có thể cho một ít đường phèn sau khi tắt bếp, khuấy đến khi tan hoàn toàn. Uống khi còn ấm sẽ ngon hơn và phát huy tác dụng tốt hơn.
Công dụng
Đây là sự kết hợp cơ bản và phổ biến nhất của tía tô. Gừng giúp làm ấm cơ thể, tán hàn, khi dùng cùng tía tô có thể hỗ trợ giảm cảm giác lạnh bụng, lạnh người và tình trạng mệt mỏi vào buổi sáng.
Thức uống này phù hợp với những người thường xuyên làm việc trong môi trường điều hòa, bị dính mưa hoặc có thói quen ăn nhiều đồ lạnh. Ngoài ra, nó còn có thể giúp giảm cảm giác nghẹt mũi, khó chịu nhẹ do nhiễm lạnh hoặc thay đổi thời tiết trong mùa hè.
Nước tía tô - vỏ quýt khô
Nguyên liệu: 10 g lá tía tô khô, 6 g vỏ quýt khô, 800 ml nước lọc, không cần thêm đường.
Cách thực hiện
Bước 1: Ngâm vỏ quýt khô trong nước ấm khoảng 3 phút cho mềm. Sau đó dùng bàn chải mềm chà nhẹ các nếp gấp trên bề mặt để loại bỏ bụi bẩn và tạp chất. Rửa sạch, để ráo rồi cắt thành sợi nhỏ để dễ tiết hương vị khi đun.
Bước 2: Rửa nhanh lá tía tô bằng nước sạch rồi để ráo.
Bước 3: Cho vỏ quýt vào nồi cùng nước lạnh. Đun sôi trên lửa lớn, sau đó hạ nhỏ lửa và nấu khoảng 8 phút để tinh chất và hương thơm tiết ra.
Bước 4: Cho lá tía tô vào, tiếp tục đun nhỏ lửa thêm 4 phút rồi tắt bếp. Đậy nắp và ủ thêm khoảng 3 phút. Để nước nguội bớt đến khi còn ấm là có thể dùng.
Công dụng
Theo y học cổ truyền, vỏ quýt giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm cảm giác ứ trệ và hạn chế tình trạng tích tụ độ ẩm trong cơ thể. Khi kết hợp với tía tô, thức uống này đặc biệt phù hợp với những người thường xuyên bị đầy bụng, ợ hơi, ăn uống kém ngon miệng hoặc cảm thấy nặng nề, khó chịu sau khi ăn.
Trong mùa hè, thời tiết nóng ẩm kết hợp với thói quen ngồi nhiều, ít vận động có thể khiến cơ thể dễ xuất hiện cảm giác uể oải, chậm tiêu. Uống loại nước này thường xuyên có thể hỗ trợ tiêu hóa, giúp ăn ngon miệng hơn và giảm cảm giác nặng nề trong người.
Nước tía tô - táo đỏ
Nguyên liệu: 8 g lá tía tô khô, 4 quả táo đỏ, 800 ml nước lọc
Cách thực hiện
Bước 1: Rửa sạch táo đỏ, dùng kéo cắt đôi hoặc khía nhẹ thân quả rồi bỏ hạt.
Bước 2: Rửa nhanh lá tía tô bằng nước sạch, để ráo.
Bước 3: Cho nước và táo đỏ vào nồi, đun sôi trên lửa lớn rồi hạ nhỏ lửa, nấu khoảng 6 phút để vị ngọt và hương thơm của táo tiết ra.
Bước 4: Thêm lá tía tô, tiếp tục đun nhỏ lửa khoảng 3 phút rồi tắt bếp. Đậy nắp và ủ thêm 2 phút.
Bước 5: Để nước nguội bớt rồi dùng. Táo đỏ vốn đã có vị ngọt tự nhiên nên không cần thêm đường.
Công dụng
Theo y học cổ truyền, táo đỏ có tác dụng bồi bổ cơ thể và hỗ trợ cải thiện thể trạng. Khi kết hợp với tía tô, thức uống này giúp làm ấm cơ thể đồng thời mang lại nguồn năng lượng nhẹ nhàng cho người thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, uể oải.
Loại nước này phù hợp với những người hay bị lạnh người, tay chân lạnh, thiếu sức sống hoặc dễ mệt trong mùa hè do thường xuyên ở trong môi trường điều hòa. Với hương vị dịu nhẹ và tính chất ôn hòa, đây cũng là thức uống mà người cao tuổi hoặc người có thể trạng yếu có thể sử dụng với lượng phù hợp.
Nước tía tô - hoắc hương
Nguyên liệu: 8 g lá tía tô khô, 6 g hoắc hương khô, 800 ml nước lọc
Cách thực hiện
Bước 1: Rửa nhanh lá tía tô và hoắc hương dưới vòi nước rồi để ráo. Đây đều là những loại thảo mộc có mùi thơm đặc trưng nên không nên ngâm quá lâu.
Bước 2: Cho nước vào nồi, đun sôi.
Bước 3: Cho hoắc hương vào trước, đun nhỏ lửa khoảng 4 phút. Sau đó thêm lá tía tô, tiếp tục đun thêm 2 phút rồi tắt bếp.
Bước 4: Đậy nắp nồi và ủ khoảng 3 phút để giữ lại hương thơm tự nhiên. Có thể dùng khi còn ấm hoặc để nguội đến nhiệt độ phòng.
Công dụng
Theo y học cổ truyền, hoắc hương là nguyên liệu thường được sử dụng vào mùa hè để hỗ trợ giảm cảm giác khó chịu do thời tiết nóng ẩm. Khi kết hợp với tía tô, thức uống này phù hợp với những người thường xuyên cảm thấy nặng đầu, chóng mặt nhẹ, đầy bụng, buồn nôn hoặc mệt mỏi trong những ngày oi bức.
Đây cũng là lựa chọn thích hợp trong mùa mưa hoặc những đợt thời tiết nóng ẩm kéo dài, khi cơ thể dễ xuất hiện cảm giác uể oải, khó chịu sau khi ăn uống đồ lạnh hoặc hoạt động ngoài trời.
Một số lưu ý
- Các loại nước uống trên chỉ mang tính chất hỗ trợ chăm sóc sức khỏe hằng ngày, không thay thế thuốc điều trị. Nếu có vấn đề sức khỏe, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nhân viên y tế.
- Tía tô có tính ấm nên những người thường xuyên bị nhiệt miệng, đau rát họng, khô miệng hoặc có biểu hiện "nóng trong" theo quan niệm Đông y không nên sử dụng với lượng lớn trong thời gian dài.
- Mỗi ngày chỉ nên uống khoảng 1-2 cốc. Nên nấu đến đâu dùng hết trong ngày đến đó, không nên để qua đêm.
- Phụ nữ mang thai, đang cho con bú, trẻ em và người mắc bệnh mạn tính nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế hoặc điều chỉnh lượng dùng phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.
