Tại Lễ kỷ niệm thành tựu 100 ca ghép gan trẻ em và Hội thảo khoa học ghép gan trẻ em diễn ra ngày 29/5, PGS.TS Phạm Duy Hiền, Phó Giám đốc Bệnh viện, nhấn mạnh thành tựu này giúp trẻ mắc bệnh lý gan mật giai đoạn cuối sống khỏe mạnh ngay tại Việt Nam. Ông Hiền cho biết trước đây, nhóm bệnh nhi này luôn đối mặt với nguy cơ tử vong hoặc gia đình phải đưa các em ra nước ngoài điều trị với chi phí đắt đỏ.
Bệnh viện Nhi Trung ương khởi động chương trình ghép gan trẻ em từ năm 2005. Sau giai đoạn đầu nhận sự hỗ trợ từ các chuyên gia quốc tế, đội ngũ y bác sĩ trong nước hiện đã làm chủ nhiều kỹ thuật khó như ghép gan cấp cứu, ghép bất đồng nhóm máu, ghép cho trẻ cân nặng thấp, ghép từ người hiến chết não và xử lý các ca bệnh chuyển hóa di truyền phức tạp.
Đến nay, bệnh viện ghi nhận tỷ lệ bệnh nhi sống khỏe mạnh sau 5 năm ghép đạt 90,2%, tương đương số liệu tại các trung tâm lớn trên thế giới. Đây cũng là đơn vị đầu tiên tại châu Á ghép gan thành công cho trẻ xơ gan do đột biến gene rối loạn chuyển hóa axit mật. Đặc biệt vào năm 2025, các bác sĩ đã thực hiện thành công ca ghép gan trẻ em đầu tiên lấy tạng từ người hiến chết não.
Thống kê trong 100 ca ghép gan, y bác sĩ ghi nhận khoảng 70% bệnh nhi mắc teo đường mật bẩm sinh, số còn lại mang các bệnh lý rối loạn chuyển hóa, ung thư gan nguyên phát hoặc xơ gan giai đoạn cuối.
Gia đình bé Phương trò chuyện cùng GS Trần Minh Điển. Ảnh: Lê Nga
Điển hình, các chuyên gia đã hồi sinh thành công bé Phan Linh Phương (2,5 tuổi, trú tại TP HCM). Bác sĩ phát hiện bé mắc teo mật bẩm sinh khi mới vài ngày tuổi. Sau khi trải qua ca mổ Kasai không thành công, bệnh nhi buộc phải ghép gan để duy trì sự sống.
Lúc 17 tháng tuổi và chỉ nặng 8 kg, bệnh nhi bước vào ca phẫu thuật tiếp nhận phần gan do người bác ruột hiến tặng. Một năm sau mổ, cơ thể bé duy trì sức khỏe ổn định, tăng cân tốt và đạt các chỉ số gan bình thường.
Người nhà bệnh nhi cho biết gia đình phải chi trả thêm gần 500 triệu đồng cho quá trình lấy và ghép tạng, ngoài số tiền Bảo hiểm Y tế thanh toán. Quá trình chăm sóc trẻ sau ghép đòi hỏi nhiều nỗ lực vì người thân phải cho trẻ dùng thuốc chống thải ghép suốt đời và tuân thủ các điều kiện chăm sóc y tế khắt khe.
Theo GS.TS Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, chi phí một ca ghép gan trẻ em hiện dao động khoảng 500-700 triệu đồng, nằm trong nhóm thấp của khu vực. Bảo hiểm Y tế thanh toán phần lớn chi phí trong danh mục cho trẻ dưới 6 tuổi.
Dù vậy, sự khan hiếm nguồn tạng hiến vẫn tạo ra thách thức lớn. Bệnh viện hiện ghi nhận 65 bệnh nhi chờ ghép gan, trong đó 25 trường hợp cần mổ khẩn cấp. Chung tay giải quyết bài toán kinh tế, Quỹ Hope đã tài trợ 17 ca ghép gan tại đây, nâng tổng số ca ghép tạng quỹ hỗ trợ trên cả nước lên con số 39.
ThS.BS Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), nhận định con số 100 ca ghép đánh dấu cột mốc quan trọng của bệnh viện và toàn ngành ghép tạng Nhi khoa Việt Nam. Cơ quan chức năng thời gian tới sẽ tiếp tục hoàn thiện Luật Hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể người, qua đó tạo hành lang pháp lý giúp lĩnh vực này phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
