ThS.BS.CKI Trần Thị Minh Tâm, chuyên khoa Da liễu - Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết gần đây tiếp nhận nhiều trường hợp gặp vấn đề về da sau khi đi bơi hoặc du lịch biển. Các tình trạng thường gặp gồm viêm da tiếp xúc, mề đay, viêm nang lông và kích ứng da, đặc biệt ở trẻ nhỏ hoặc người có cơ địa da nhạy cảm. Phần lớn chỉ ngứa nhẹ, đỏ da thoáng qua, song một số trường hợp nổi ban kéo dài, trầy xước hoặc nhiễm trùng da do gãi nhiều.
Theo bác sĩ Tâm, clo trong nước hồ bơi là nguyên nhân thường gặp gây kích ứng da vào mùa hè. Dù có tác dụng khử khuẩn nguồn nước nhưng chất này cũng có thể làm mất lớp dầu tự nhiên bảo vệ da, khiến da khô, bong tróc, ngứa rát hoặc đỏ da. Người bị viêm da cơ địa, da nhạy cảm hoặc hàng rào bảo vệ da suy yếu dễ gặp phản ứng mạnh hơn.
Môi trường biển cũng tiềm ẩn nhiều yếu tố gây hại cho da, bởi nước biển có nồng độ muối cao, kết hợp nắng gắt, gió và ma sát từ cát dễ khiến da mất nước, trở nên khô rát và kích ứng. Một số người còn xuất hiện tình trạng nổi mẩn đỏ, ngứa rát ở vùng vai, cổ, cánh tay sau khi tiếp xúc ánh nắng kéo dài. Mặc đồ bơi ẩm lâu sau khi lên bờ cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm men phát triển, làm tăng nguy cơ viêm nang lông hoặc nấm da.
Bên cạnh các bệnh lý quen thuộc, bác sĩ Tâm cảnh báo người đi biển cũng có thể mắc phải các hội chứng. Chẳng hạn sẩn ngứa khi tắm biển xảy ra do ấu trùng sứa hoặc hải quỳ li ti bị kẹt dưới lớp vải đồ bơi, tiết độc tố gây phát ban, ngứa dữ dội. Hoặc bệnh ấu trùng di chuyển dưới da khi đi chân trần trên bãi cát ẩm, nhiễm ký sinh trùng từ chất thải của động vật.
Nhiều người còn có thói quen ngâm mình dưới nước quá lâu hoặc phơi nắng liên tục nhiều giờ mà không bảo vệ da đúng cách, khiến nguy cơ kích ứng tăng cao. Một số trường hợp còn dùng xà phòng có tính tẩy mạnh để rửa sạch clo, vô tình làm da mất thêm độ ẩm, trở nên khô rát và nhạy cảm hơn sau khi bơi.
Bác sĩ Tâm tư vấn cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Để hạn chế nguy cơ viêm da và mẩn ngứa khi đi bơi hoặc tắm biển, bác sĩ khuyến cáo nên tắm nhanh bằng nước sạch trước khi xuống hồ hoặc xuống biển nhằm giảm lượng clo và muối biển thấm vào da. Sau khi bơi, cần tắm lại sớm bằng nước sạch kết hợp sữa tắm dịu nhẹ, loại bỏ hóa chất, cát và vi khuẩn còn bám trên bề mặt da.
Thoa kem chống nắng phổ rộng SPF 30 trở lên trước khi ra ngoài khoảng 20-30 phút, ưu tiên sản phẩm có khả năng chống nước nếu đi bơi hoặc hoạt động ngoài trời trong thời gian dài. Kem chống nắng cần được thoa lại sau mỗi hai giờ hoặc sau khi xuống nước để duy trì hiệu quả bảo vệ da. Kết hợp mặc áo chống UV, đội nón rộng vành và hạn chế tiếp xúc nắng gắt trong khoảng 10h-16h nhằm giảm nguy cơ bỏng nắng và kích ứng da.
Sau khi bơi hoặc tắm biển, nên nhanh chóng thay đồ, lau khô cơ thể, thay quần áo sạch và dưỡng ẩm sớm để hỗ trợ phục hồi hàng rào bảo vệ da. Chọn các sản phẩm dưỡng ẩm phục hồi chuyên sâu có chứa các thành phần lipid sinh lý tương thích với cấu trúc của lớp sừng như ceramides, acid béo tự do, cholesterol hoặc các chất giữ ẩm sâu như hyaluronic acid và glycerin.
Trẻ nhỏ hoặc người có cơ địa viêm da cơ địa cần ưu tiên các sản phẩm dưỡng ẩm dịu nhẹ, không hương liệu để hạn chế nguy cơ kích ứng. Nếu nghi ngờ vùng biển vừa tắm có sứa hoặc có các loài sứa lửa, ấu trùng sứa, cần cởi bỏ đồ bơi trước khi tắm nhanh bằng nước ngọt.
Một lưu ý quan trọng không nên chủ quan là tuyệt đối không xuống nước (bao gồm cả hồ bơi lẫn nước biển) nếu trên cơ thể đang có vết thương hở, vết cắt hoặc trầy xước chưa lành hoàn toàn.
Bác sĩ Tâm cũng khuyên tránh gãi mạnh hoặc tự ý bôi các loại thuốc không rõ nguồn gốc khi da xuất hiện mẩn đỏ, ngứa rát sau đi biển hoặc đi bơi. Một số sản phẩm chứa corticoid hoặc chất tẩy mạnh có thể khiến tình trạng kích ứng nặng hơn, làm da mỏng yếu và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu nổi mẩn lan rộng, ngứa dữ dội, da sưng đỏ kéo dài, chảy dịch, xuất hiện mụn mủ hoặc sốt cần đến bệnh viện khám sớm. Bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp, tránh để tổn thương da kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
