Thoát vị đĩa đệm là tình trạng một hoặc nhiều đĩa đệm nằm giữa các đốt sống thoát ra khỏi vị trí ban đầu, chèn ép lên tủy sống và các dây thần kinh trong ống sống, dẫn đến tình trạng đau nhức và rối loạn cảm giác tại chỗ.
ThS.BS Đàng Quốc Duận, khoa Thần kinh Cột sống, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tùy vào vị trí thần kinh bị chèn ép, người bệnh có những triệu chứng khác nhau.
Thoát vị đĩa đệm chèn ép dây thần kinh cổ
Cột sống cổ là khu vực chứa nhiều dây thần kinh dẫn truyền thông tin và các mạch máu đưa oxy, dưỡng chất lên não. Khi dây thần kinh ở cổ bị chèn ép sẽ gây rối loạn cảm giác và tuần hoàn máu.
Người bệnh cảm thấy đau nhức, tê mỏi vùng vai gáy. Cơn đau có thể lan dọc theo đường đi của rễ thần kinh bị chèn ép, đến cánh tay, cẳng tay, bàn tay và các ngón tay. Tăng đau nhức khi cử động cổ đột ngột, thường xuyên đau đầu, mệt mỏi và mất khả năng giữ thăng bằng. Ở trường hợp nặng, người bệnh có nguy cơ teo cơ và bại liệt do đĩa đệm thoát vị sâu, chèn ép tủy cổ.
Thoát vị đĩa đệm chèn ép dây thần kinh thắt lưng
Thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh thắt lưng có thể gây ra tình trạng đau thần kinh tọa với các triệu chứng đặc trưng như đau âm ỉ vùng hông, thắt lưng, đau nhiều hơn khi thay đổi thời tiết. Cơn đau có thể chạy dọc theo dây thần kinh đến đùi, cẳng chân, bàn chân.
Người bệnh thường xuyên bị tê cứng bàn chân, ngứa ran tại các vị trí đau nhức, cảm giác châm chích. Giảm khả năng vận động, đau nhức vai, lưng, thắt lưng, co yếu cơ, chuột rút. Khi tình trạng bệnh chuyển nặng, người bệnh có thể mất khả năng đi lại, đại tiểu tiện không tự chủ.
Bác sĩ giải thích tình trạng thoát vị đĩa đệm chèn ép cột sống cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Tùy vào mức độ chèn ép thần kinh, bác sĩ có các phương pháp điều trị khác nhau:
Điều trị bảo tồn gồm dùng thuốc giảm đau, kháng viêm, giãn cơ... theo đường uống hoặc tiêm ngoài màng cứng để giảm viêm và cắt cơn đau nhanh chóng. Người bệnh thường được chỉ định kết hợp với các phương pháp vật lý trị liệu như thực hiện các bài tập kéo giãn cột sống để giải phóng chèn ép hoặc tập tăng cường sức mạnh cơ lõi giúp giảm áp lực, chiếu đèn để giảm các triệu chứng...
Phẫu thuật trong trường hợp chèn ép nặng, có nguy cơ teo cơ, yếu liệt chân tay, mất kiểm soát đại tiểu tiện, hoặc đau dữ dội kéo dài trên 6 tuần không đáp ứng với thuốc.
Người bệnh có thể được mổ nội soi hoặc mổ hở cắt bỏ một phần đĩa đệm thoát vị, thay đĩa đệm nhân tạo hoặc bắt vít nẹp cố định cột sống... Hiện, phẫu thuật cột sống tại bệnh viện ít đau, ít mất máu, người bệnh phục hồi nhanh và có thể đi lại ngay ngày đầu sau mổ.
Bác sĩ Duận (phải) trong một ca phẫu thuật điều trị thoát vị đĩa đệm. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Duận cho biết thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh không trực tiếp đe dọa tính mạng người bệnh nhưng ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hàng ngày. Do đó, ngay khi phát hiện các dấu hiệu cảnh báo, người bệnh nên đi khám để kịp thời điều trị. Có trường hợp chèn ép kéo dài và nghiêm trọng, dù phẫu thuật thành công, người bệnh cũng khó phục hồi chức năng như ban đầu.
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp |
