Cách chăm sóc trẻ sau cắt thắng lưỡi để nhanh hồi phục

Chăm sóc vết thương đúng cách, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, tập vận động lưỡi giúp trẻ nhanh chóng phục hồi sau phẫu thuật cắt thắng lưỡi.

Phẫu thuật cắt thắng lưỡi là thủ thuật ngoại khoa nhằm giải phóng lớp mô mạc nối dưới lưỡi, giúp trẻ cử động lưỡi linh hoạt hơn, cải thiện tình trạng bú kém, phát âm ngọng. ThS.BS.CKI Nguyễn Hữu Dũng, khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết sau thủ thuật, vùng niêm mạc dưới lưỡi của trẻ nhạy cảm và dễ tổn thương. Do đó, việc chăm sóc và theo dõi sức khỏe tại nhà giúp vết thương mau lành, tránh nhiễm trùng.

Vệ sinh khoang miệng đúng cách

Sau khi cắt thắng lưỡi, trẻ thường có cảm giác tê hoặc đau nhẹ ở vùng dưới lưỡi, khiến việc vệ sinh răng miệng khó khăn. Tuy nhiên, giữ khoang miệng sạch sẽ là ưu tiên hàng đầu để ngăn chặn vi khuẩn tấn công vết mổ. Cha mẹ nên hướng dẫn trẻ lớn súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý ấm sau mỗi bữa ăn. Đối với trẻ nhỏ chưa biết súc miệng, phụ huynh dùng gạc sạch thấm nước muối ấm để lau nhẹ vùng quanh miệng, răng cho trẻ, tuyệt đối tránh chà xát mạnh vào vị trí vừa can thiệp.

Khi vệ sinh, cha mẹ cần thao tác hết sức nhẹ nhàng để tránh làm tổn thương lớp màng trắng sinh lý đang hình thành ở vết thương. Đây là lớp bảo vệ tự nhiên giúp niêm mạc mau lành.

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp

Cơ thể trẻ cần được cung cấp đầy đủ dưỡng chất để tái tạo mô và phục hồi nhanh chóng sau cắt thắng lưỡi. Trong những ngày đầu tiên khi vết thương còn mới, cha mẹ nên cho trẻ ăn các loại thức ăn mềm, lỏng, dễ nuốt và nguội như cháo loãng, súp nhuyễn, sữa chua hoặc nước trái cây tươi. Tuyệt đối tránh món ăn quá nóng, đồ ăn cay, mặn, chua hoặc thức ăn cứng, sắc nhọn để không làm tổn thương và gây chảy máu vùng dưới lưỡi.

Sau một thời gian khi vết thương bắt đầu liền lại, trẻ có thể trở lại với chế độ ăn uống bình thường nhưng vẫn ưu tiên các món mềm, cắt nhỏ, khuyến khích bé uống nhiều nước để giữ ẩm cho khoang miệng.

Tập cho trẻ vận động lưỡi nhẹ nhàng

Trẻ thường có xu hướng ngậm chặt miệng hoặc hạn chế cử động lưỡi do cảm giác đau nhẹ sau phẫu thuật, điều này dễ dẫn đến nguy cơ dính mô sẹo, hạn chế độ linh hoạt của lưỡi. Sau khi vết thương ổn định, theo hướng dẫn của bác sĩ, phụ huynh nên khuyến khích trẻ thực hiện bài tập vận động lưỡi nhẹ nhàng như lè lưỡi ra vô, đưa lưỡi sang trái, sang phải hoặc chạm lên vòm họng.

Các bài tập này giúp tăng cường tuần hoàn máu đến vùng dưới lưỡi, kích thích cơ lưỡi hoạt động trơn tru, hỗ trợ tích cực cho quá trình phát âm, ăn nhai sau này của trẻ.

Theo dõi các dấu hiệu bất thường

Phụ huynh cần chủ động theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của trẻ trong suốt giai đoạn hậu phẫu. Nếu trẻ xuất hiện dấu hiệu bất thường như chảy máu kéo dài tại vết cắt, sốt cao liên tục, vùng dưới lưỡi sưng tấy đỏ rực, có mủ, trẻ quấy khóc dữ dội, bỏ bú hoặc không chịu ăn uống, cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra, xử trí kịp thời.

Bác sĩ Dũng cũng lưu ý, gia đình không nên tự ý bôi, đắp các loại lá cây, thuốc dân gian hoặc tự ý mua thuốc giảm đau, kháng sinh cho trẻ uống, nhằm phòng tránh nguy cơ nhiễm trùng nặng hoặc dị ứng.

Thủ thuật cắt thắng lưỡi ở trẻ có thể được thực hiện dưới gây mê bằng mặt nạ thanh quản, giúp trẻ không cảm thấy đau trong quá trình can thiệp. Bác sĩ có thể sử dụng dao điện lưỡng cực (Bipolar) để cắt thắng lưỡi, đồng thời cầm máu tại chỗ, hạn chế tổn thương mô xung quanh. Thời gian thực hiện thường khoảng 10-15 phút, tùy tình trạng của trẻ.

Sau thủ thuật, trẻ được theo dõi đến khi tỉnh táo, có thể bú mẹ hoặc ăn uống nhẹ sau vài giờ nếu sức khỏe ổn định. Một số trường hợp có thể xuất viện trong ngày. Phụ huynh được hướng dẫn cách chăm sóc, vệ sinh vùng can thiệp và theo dõi các dấu hiệu bất thường tại nhà.