Mạch máu bị chèn ép gây đau cổ vai

Chị Mùi, 54 tuổi, uống thuốc đau cổ vai gáy một tháng không giảm, bác sĩ phát hiện do hội chứng lối thoát lồng ngực gây chèn ép mạch máu cổ, vai.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tĩnh mạch cảnh trong và dưới đòn bên phải của chị Mùi giãn bất thường. Động mạch và tĩnh mạch đi từ phần trên cơ thể đến cánh tay bị chèn ép bởi các cấu trúc xung quanh. Dòng máu lưu thông khó khăn khiến đoạn tĩnh mạch phía sau giãn tới 2.5 cm, gấp hơn hai lần bình thường. Bác sĩ chẩn đoán chị mắc hội chứng lối thoát lồng ngực (TOS).

Hội chứng lối thoát lồng ngực xảy ra khi các dây thần kinh hoặc mạch máu đi từ cổ xuống cánh tay bị chèn ép bởi xương, cơ hoặc dây chằng. Người bệnh thường đau vùng cổ vai gáy, tê tay, yếu tay hoặc phù (sưng) cánh tay, bàn tay, thậm chí ngón tay nên dễ nhầm với bệnh lý cột sống cổ hay xương khớp.

Nếu chị Mùi tiếp tục điều trị bệnh xương khớp, tình trạng chèn ép mạch máu tiến triển, làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch hoặc thiếu máu chi, theo bác sĩ Dũng.

Theo ThS.BS.CKI Nguyễn Đức Nghĩa, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, khoảng 90-95% bệnh nhân mắc hội chứng lối thoát lồng ngực liên quan đến sự chèn ép của đám rối thần kinh cánh tay. Trường hợp chị Mùi ít gặp hơn khi cùng lúc bị chèn ép cả động mạch và tĩnh mạch dưới đòn. Điều này khiến máu lưu thông lên đầu cổ và xuống cánh tay bị cản trở, gây đau cổ vai gáy kéo dài.

Êkíp bóc tách các mô chèn ép rồi cắt bó trước cơ bậc thang để giải phóng hoàn toàn động mạch và tĩnh mạch dưới đòn. Sau hai giờ, dòng máu lưu thông trở lại bình thường.

Chị Mùi hết tê tay, vùng cổ vai gáy cảm giác nhẹ rõ rệt, được xuất viện sau 3 ngày. Bác sĩ hướng dẫn người bệnh thực hiện lối sống lành mạnh để tránh gây căng thẳng cho vai và các cơ xung quanh lỗ thoát ngực. Người bệnh duy trì tư thế tốt cho vùng đầu cổ, không ngồi hay đứng một tư thế quá lâu, giữ cân nặng hợp lý, hít thở sâu, thiền, kéo giãn cơ.

Hội chứng lối thoát lồng ngực thường gặp ở người phải duy trì tư thế cúi cổ, gù vai hoặc giơ tay cao trong thời gian dài như nhân viên văn phòng, vận động viên, nhạc công, thợ máy, thợ làm tóc... Người béo phì, bất thường giải phẫu bẩm sinh, chấn thương hoặc mang thai cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh. "Chị Mùi có hơn 20 năm làm nhân viên văn phòng cùng béo phì (BMI 30), là yếu tố góp phần gây bệnh", bác sĩ Dũng giải thích.

Phần lớn bệnh nhân mắc hội chứng này có thể điều trị bảo tồn với các bài tập vật lý trị liệu, điều chỉnh tư thế lao động, dùng thuốc giảm đau và giãn cơ khi cần. Phẫu thuật áp dụng khi triệu chứng kéo dài 3-6 tháng, điều trị bảo tồn không cải thiện hoặc có biến chứng chèn ép mạch máu, thần kinh.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi