Có những loại chất nhờn tiêm khớp nào?

Tôi được tư vấn tiêm chất nhờn để điều trị thoái hóa khớp gối. Có những loại chất nhờn nào, tác dụng và hiệu quả khác nhau ra sao? (Thanh Vân, 58 tuổi)

Trả lời:

Tiêm chất nhờn khớp gối là thủ thuật đưa hoạt chất acid hyaluronic (HA) trực tiếp vào ổ khớp gối. Chất nhờn nhân tạo có độ nhớt tương tự dịch khớp nội sinh tự nhiên của cơ thể giúp bôi trơn bề mặt sụn, giảm ma sát, giảm đau và hỗ trợ người bệnh thoái hóa khớp vận động linh hoạt hơn.

Hiện có nhiều loại chất nhờn dùng để tiêm khớp với nguồn gốc, công nghệ sản xuất, đặc tính và hoạt tính khác nhau.

Chất nhờn HA từ mào gà trống có nguồn gốc tự nhiên, dễ chiết xuất, chứa hàm lượng HA cao, giá thành thấp. Song loại chất nhờn này có nguồn gốc từ động vật nên có khả năng gây kích ứng, dị ứng và nhiều tác dụng phụ, ít được dùng trong tiêm khớp.

Chất nhờn HA từ vi sinh vật lên men được sản xuất theo quy trình hiện đại, ứng dụng công nghệ sinh học. Vi sinh vật được nuôi cấy trong môi trường kiểm soát để tiết ra HA ngoại sinh. Chất nhờn này được chiết tách, tinh chế, kiểm soát tốt độ tinh khiết nên ít gây dị ứng, dễ thấm vào các thế bào sụn nên có tác dụng tốt hơn.

Chất nhờn HA có trọng lượng phân tử thấp hoặc không liên kết chéo có khả năng khuếch tán tốt nhưng tác dụng ngắn. HA có trọng lượng phân tử cao hoặc liên kết chéo sẽ bôi trơn tốt hơn, duy trì lâu hơn song khả năng ngấm vào tế bào sụn kém.

Chất nhờn kết hợp chất chống oxy hóa nhằm hạn chế sự phân hủy của HA trong môi trường khớp, kéo dài thời gian lưu tại ổ khớp giúp hiệu quả bôi trơn, giảm đau và cải thiện vận động trong thời gian dài hơn cho người bị thoái hóa khớp.

Chất nhờn kết hợp fibrinogen là một protein tham gia vào quá trình đông máu và sửa chữa mô. Fibrinogen tạo thuận lợi cho quá trình tương tác và tái tạo mô sụn khớp tại chỗ, làm chậm thoái hóa khớp.

Chất nhờn kết hợp huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) được tách từ chính máu của người bệnh, chứa nhiều yếu tố tăng trưởng, hỗ trợ quá trình sửa chữa mô, giảm phản ứng viêm tại khớp. Liệu pháp "2 trong 1" giảm đau hiệu quả và chống thoái hóa.

Nhìn chung, các loại chất nhờn thế hệ mới có giá cao hơn song hoạt tính sinh học tốt hơn, duy trì hiệu quả dài hạn, người bệnh ít phải tiêm lại giúp hạn chế biến chứng. Một số loại chất nhờn thế hệ mới như kết hợp fibrinogen cần điều kiện bảo quản đặc biệt, từ -15°C đến -25°C, chỉ được rã đông và sử dụng tại các cơ sở bệnh viện chuyên sâu bởi nhân viên y tế có chuyên môn.

Chị bị thoái hóa khớp gối nên tới bệnh viện chuyên khoa sâu về cơ xương khớp để được bác sĩ khám, đánh giá chính xác giai đoạn bệnh, mức độ mòn sụn, hẹp khe khớp. Căn cứ tuổi, thể trạng, bệnh nền cũng như mức độ vận động và mục tiêu điều trị, bác sĩ tư vấn loại chất nhờn tiêm khớp phù hợp.

Khoa Cơ Xương Khớp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội