Cổ tử cung ngắn, làm gì để phòng sinh non?

Tôi mang thai 20 tuần, cổ tử cung ngắn 23 mm có nguy hiểm không, nên làm gì để giảm nguy cơ sinh non? (Quyên, Khánh Hòa)

Trả lời:

Kênh cổ tử cung có cấu trúc hình phễu, với chiều dài khoảng 30-50 mm, nối thông giữa âm đạo và tử cung. Trong thai kỳ, cổ tử cung đóng kín giúp ngăn chặn vi khuẩn, bảo vệ túi ối và thai nhi khỏi nguy cơ nhiễm trùng, giữ thai nhi an toàn. Đến giai đoạn chuyển dạ, cổ tử cung giãn dần và mở ra để bé đi ra ngoài qua ngả âm đạo.

Kênh cổ tử cung ngắn tức là chiều dài ngắn hơn 25 mm trước tuần thai 24, làm tăng nguy cơ sinh non. Chỉ số này càng thấp, tỷ lệ sinh non càng cao. Các nghiên cứu đã chỉ ra khi chiều dài kênh cổ tử cung dưới 15 mm ở 20-24 tuần, nguy cơ sinh non trước 34 tuần trên 50%.

Thông thường ở tuần 20, chiều dài cổ tử cung lý tưởng dao động 35-40 mm, nguy cơ sinh non trước 34 tuần rất thấp, thường dưới 1,5%. Khi kích thước giảm xuống dưới 25 mm, nguy cơ chuyển dạ sớm tăng lên do cổ tử cung chịu áp lực từ trọng lượng thai nhi ngày một lớn. Nếu được phát hiện kịp thời và có những can thiệp phù hợp, phần lớn mẹ bầu vẫn có thể duy trì thai đến khi đủ tháng.

Bạn nên khám tại trung tâm sản khoa chuyên sâu. Bác sĩ sẽ siêu âm kiểm tra lại chiều dài kênh cổ tử cung, có hiện tượng mở lỗ trong hoặc hình phễu hay không, đánh giá hình thái thai, sức khỏe người mẹ, để đưa ra phác đồ theo dõi và điều trị theo từng cá thể phù hợp.

Với thai phụ có cổ tử cung ngắn, việc theo dõi không chỉ dừng ở đo chiều dài cổ tử cung mà cần đánh giá xuyên suốt nguy cơ sinh non và tình trạng của thai nhi. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, các trường hợp thai kỳ nguy cơ cao được êkíp Y học bào thai, Sản khoa theo dõi từ trong thai kỳ và chủ động phối hợp cùng êkíp Hồi sức Sơ sinh (NICU) nếu có nguy cơ sinh sớm để chuẩn bị phương án chăm sóc trẻ ngay sau sinh. Mục tiêu là kéo dài thai kỳ an toàn nhất có thể, đồng thời chủ động xử trí nếu cuộc sinh diễn ra sớm.

Nếu thai phụ không có tiền sử sinh non, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc progesterone đặt âm đạo hàng ngày đến tuần 36 để giảm nguy cơ sinh non. Bạn cần siêu âm đo chiều dài cổ tử cung mỗi 1-2 tuần cho đến tuần 24 để theo dõi sát diễn tiến.

Nếu cổ tử cung tiếp tục ngắn nhanh hoặc bạn có tiền sử sinh non hay sảy thai ở ba tháng giữa thai kỳ, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc progesterone kết hợp cân nhắc khâu vòng cổ tử cung.

Bạn nên nghỉ ngơi thư giãn kết hợp vận động nhẹ nhàng để giải tỏa căng thẳng, ngưng hút thuốc (nếu có), tránh nằm bất động tại giường vì không ngăn được sinh non mà còn tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.

Khi xuất hiện cơn gò, đau lưng, nặng vùng chậu, ra dịch nhầy kèm máu hoặc rỉ ối, bạn phải đến cơ sở y tế có sự phối hợp Sản - Hồi sức Sơ sinh để cấp cứu ngay, nhằm đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.

Trung tâm Y học bào thai
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM