Búi dị dạng mạch máu gây đau đầu

Anh Khánh, 39 tuổi, đột ngột đau đầu, bác sĩ phát hiện dị dạng động - tĩnh mạch não ở thùy trán phải kèm nhiều điểm xuất huyết nhỏ.

BS.CKI Nguyễn Trung Đức, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho rằng cơn đau của anh Khánh đột ngột và tăng dần có thể do tổn thương não, chỉ định chụp MRI 3 Tesla. Kết quả cho thấy một ổ dị dạng mạch máu kích thước khoảng 5,5x4x3 cm, cỡ quả trứng gà ở thùy trán phải. Tổn thương gồm nhiều mạch máu bất thường đan xen, tạo thành nidus - đám rối mạch kết nối giữa hệ động mạch nuôi và tĩnh mạch dẫn lưu.

Bên trong búi mạch dị dạng có nhiều điểm xuất huyết nhỏ (vi xuất huyết), có thể là dấu tích của chảy máu trước đó. Hình ảnh cho thấy ổ dị dạng nhận máu từ các nhánh của động mạch não giữa phải và dẫn lưu qua hệ thống tĩnh mạch não giãn. Bác sĩ chẩn đoán anh Khánh mắc dị dạng động - tĩnh mạch não (arteriovenous malformation - AVM) ở thùy trán phải.

BS.CKII Dương Đình Hoàn, Trưởng Đơn vị Can thiệp thần kinh, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, giải thích trong tuần hoàn não bình thường, máu từ động mạch đi qua mạng mao mạch để cung cấp oxy và dưỡng chất cho mô não trước khi trở về hệ tĩnh mạch. Ở người có dị dạng động tĩnh mạch não, động mạch và tĩnh mạch kết nối với nhau qua một hệ thống mạch bất thường, khiến một phần dòng máu đi trực tiếp từ động mạch sang tĩnh mạch mà không qua mạng mao mạch bình thường.

Dòng máu từ động mạch có áp lực cao hơn được truyền trực tiếp sang hệ tĩnh mạch có thể tạo áp lực bất thường lên thành mạch. Khi các mạch trong AVM bị vỡ, người bệnh có nguy cơ xuất huyết não dẫn đến đau đầu dữ dội, yếu liệt, rối loạn ý thức...

Sau hội chẩn, các bác sĩ quyết định can thiệp nội mạch dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA).

Anh Khánh được chỉ định chụp DSA nhằm xác định chi tiết cấu trúc mạch máu trước khi can thiệp. Kết quả cho thấy búi dị dạng tập trung chủ yếu tại thùy trán phải, nhận máu từ các nhánh của động mạch não giữa phải và dẫn lưu qua các tĩnh mạch vỏ não về xoang dọc trên.

Bác sĩ luồn vi ống thông từ động mạch đùi phải lên động mạch cảnh trong phải, tiếp cận chọn lọc một nhánh động mạch não giữa cấp máu cho búi mạch dị dạng. Qua vi ống thông, vật liệu bít tắt được đưa vào để bít đường thông bất thường giữa động mạch và tĩnh mạch. Hình ảnh DSA kiểm tra sau can thiệp cho thấy nhánh thông mục tiêu đã được tắc, lượng máu vào búi dị dạng giảm rõ rệt.

Một ngày sau can thiệp, tình trạng đau đầu của anh Khánh giảm, không ghi nhận bất thường thần kinh, có thể tự đi lại, xuất viện vào ngày thứ hai.

Dị dạng động - tĩnh mạch não có thể tồn tại trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ ràng. Bác sĩ khuyên, nếu xuất hiện những cơn đau đầu mới, bất thường hoặc tăng dần, người bệnh nên đi khám để được kiểm tra, xác định nguyên nhân. Tùy tình trạng, bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp như phẫu thuật, xạ phẫu, can thiệp nội mạch hay phối hợp nhiều phương pháp.

*Tên người bệnh đã được thay đổi