Bác sĩ chỉ ra ảnh hưởng của cà phê đến huyết áp

Cà phê có thể làm huyết áp tăng tạm thời ở người ít uống hoặc nhạy cảm với caffeine, người trưởng thành không nạp quá 300 mg mỗi ngày.

Chuyên viên Nguyễn Thị Quỳnh, khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết caffeine là chất kích thích có thể làm thay đổi huyết áp trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, ảnh hưởng của cà phê phụ thuộc vào lượng caffeine, thói quen sử dụng, tình trạng huyết áp, bệnh nền, thuốc đang dùng.

Caffeine có thể ức chế tác dụng của adenosine, chất tham gia làm giãn mạch, đồng thời kích thích hệ thần kinh giao cảm và làm tăng giải phóng adrenaline. Những thay đổi này có thể khiến mạch máu co lại, tim hoạt động mạnh và huyết áp tăng tạm thời.

Ảnh hưởng lên huyết áp có thể xuất hiện sau khoảng 30 phút, rõ hơn trong 1-2 giờ đầu và kéo dài lâu hơn ở một số người. Mức độ tăng huyết áp không giống nhau. Người ít uống cà phê hoặc nhạy cảm với caffeine thường có phản ứng rõ. Ở người thường xuyên sử dụng caffeine, cơ thể dần quen với caffeine nên mức tăng huyết áp sau khi uống thường thấp hơn.

Theo chuyên viên dinh dưỡng Quỳnh, huyết áp tăng tạm thời sau khi uống cà phê không đồng nghĩa với tăng huyết áp mạn tính. Tuy nhiên, đồ uống này không phải lựa chọn an toàn với mọi người và cũng không nên sử dụng quá mức.

Caffeine cũng có trong trà, nước tăng lực, nước ngọt, chocolate, thực phẩm bổ sung và một số loại thuốc. Khi tính lượng caffeine trong ngày, cần tính tổng từ tất cả nguồn sử dụng. Người bị tăng huyết áp không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn cà phê mà cần căn cứ vào mức độ kiểm soát huyết áp, lượng caffeine và phản ứng thực tế sau khi uống.

Hướng dẫn AHA/ACC về phòng ngừa, quản lý tăng huyết áp năm 2025 khuyến cáo giới hạn lượng caffeine dưới 300 mg mỗi ngày. Khuyến cáo không quá một cốc không áp dụng cho tất cả người mắc tăng huyết áp. Người đã kiểm soát huyết áp ổn định có thể sử dụng cà phê ở mức phù hợp nếu không có triệu chứng hồi hộp, tim đập nhanh, mất ngủ hoặc các triệu chứng khó chịu khác.

Kiểm tra cách đánh giá phản ứng của cơ thể bằng đo huyết áp trước khi uống cà phê và sau uống khoảng 30-120 phút. Sau nhiều lần theo dõi, huyết áp thường tăng khoảng 5-10 mmHg hoặc hơn sau uống cà phê gợi ý cơ thể có đáp ứng rõ với caffeine. Không nên dựa vào kết quả của một lần đo đơn lẻ để tự kết luận hoặc thay đổi thuốc. Có thể ghi lại thời điểm uống, loại cà phê, lượng sử dụng và kết quả huyết áp để bác sĩ đánh giá.

Cà phê pha nhiều đường, sữa đặc, kem hoặc syrup làm tăng lượng đường và năng lượng trong khẩu phần gây bất lợi cho kiểm soát cân nặng, đường huyết và sức khỏe tim mạch. Do đó, ưu tiên cà phê ít hoặc không thêm đường. Không nên uống dồn nhiều cà phê trong thời gian ngắn hoặc dùng chung với nước tăng lực và sản phẩm bổ sung caffeine.

Người thường xuyên mất ngủ nên hạn chế uống cà phê từ buổi chiều. Người xuất hiện hồi hộp, tim đập nhanh, bồn chồn, run tay, đau đầu, mất ngủ hoặc huyết áp tăng rõ sau uống nên giảm lượng caffeine từ từ và theo dõi lại. Giảm đột ngột ở người đang dùng nhiều caffeine có thể gây đau đầu, mệt mỏi hoặc khó tập trung.

Người tăng huyết áp khó kiểm soát, rối loạn nhịp tim hoặc bệnh tim mạch cần trao đổi với bác sĩ để xác định lượng caffeine phù hợp. Người bệnh không tự ý giảm hoặc ngừng thuốc sau khi hạn chế cà phê.