Đặt stent tái thông đường mật cho người ung thư tụy

Ông Nghị, 75 tuổi, ung thư đầu tụy di căn gan, khối u chèn ép gây tắc đường mật, được bác sĩ đặt stent dẫn lưu mật.

4 tháng trước, ông Nghị được chẩn đoán ung thư đầu tụy di căn đa ổ ở gan. Sau 4 đợt hóa trị, ông vàng da, vàng mắt tăng dần, ăn uống khó tiêu, mệt mỏi, dẫn lưu đường mật qua nội soi mật tụy ngược dòng thất bại nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.

Kết quả chụp CT bụng cho thấy khối u vùng đầu tụy (mỏm móc tụy xâm lấn rộng), gây tắc hoàn toàn tĩnh mạch mạc treo tràng trên và thân chung tĩnh mạch cửa. Đường mật và ống tụy giãn lớn do đoạn cuối ống mật chủ bị khối u bít tắc hoàn toàn. Khối u xâm lấn đoạn D2, D3 tá tràng. Người bệnh có nhiều tổn thương di căn ở gan, hạch vùng rốn gan, quanh đầu tụy và cạnh động mạch chủ bụng, tiền sử viêm gan C.

Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Hữu Tùng, Phó giám đốc Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết người bệnh bị tắc mật ác tính do khối u đầu tụy chèn ép và xâm lấn đường mật. Dịch mật không thể lưu thông xuống ruột sẽ ứ đọng trong gan rồi thấm ngược vào máu, khiến bilirubin tăng cao gây vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, ngứa, chán ăn và mệt mỏi. Lâu dần, tắc mật kéo dài có thể làm suy giảm chức năng gan, ảnh hưởng đến quá trình đông máu...

Bác sĩ Tùng cho biết, đối với ung thư đầu tụy giai đoạn muộn không còn khả năng phẫu thuật triệt căn, đặt stent đường mật có vai trò giải phóng sự tắc nghẽn đường mật, cải thiện chức năng gan, tạo điều kiện để người bệnh tiếp tục hóa trị hoặc các phương pháp điều trị toàn thân khác.

Sau khi hội chẩn, các bác sĩ quyết định siêu âm nội soi can thiệp để đặt stent dẫn lưu đường mật. Qua nội soi, êkíp ghi nhận khối u đã xâm lấn vùng tá tràng, khiến tiếp cận đường mật theo phương pháp nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) khó khăn. Do đó, bác sĩ lựa chọn kỹ thuật đặt stent dẫn lưu nhánh gan trái vào dạ dày dưới hướng dẫn của siêu âm nội soi.

Dưới hướng dẫn đồng thời của siêu âm nội soi và hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (C-arm), bác sĩ tiếp cận nhánh đường mật gan trái, tạo đường hầm dẫn lưu và đặt stent đúng vị trí, giúp dịch mật lưu thông tốt, giảm áp lực trong đường mật.

Sau đặt stent, tình trạng tắc mật được giải quyết, ông Nghị xuất viện. Người bệnh có thể được hóa trị hoặc các phương pháp điều trị toàn thân khác khi thể trạng ổn định, đủ điều kiện, theo bác sĩ Tùng.

Ung thư tụy có tiên lượng xấu do diễn tiến âm thầm và khó phát hiện ở giai đoạn sớm. Tuyến tụy nằm sâu sau dạ dày khiến các tổn thương nhỏ thường khó được phát hiện qua siêu âm bụng thông thường. Phần lớn người bệnh chỉ được chẩn đoán khi khối u đã phát triển lớn hoặc gây biến chứng như vàng da tắc mật, đau bụng kéo dài, sụt cân nhanh, di căn đến gan, hạch...

Bác sĩ khuyến cáo, mỗi người, nhất là người lớn tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, viêm tụy mạn, đái tháo đường, tiền sử gia đình mắc ung thư tụy, cần khám sức khỏe định kỳ. Phát hiện bệnh sớm khi khối u còn khu trú, kích thước nhỏ, chưa xâm lấn mạch máu lớn và chưa di căn, người bệnh có thể được phẫu thuật cắt khối tá tụy (Whipple) kết hợp hóa trị nhằm kéo dài thời gian sống, tăng cơ hội khỏi bệnh.

*Tên người bệnh đã được thay đổi