Dấu hiệu bệnh xương khớp ở người cao tuổi
Thay đổi thói quen sinh hoạt, di chuyển như bước đi chậm, khập khiễng, người cúi về phía trước có thể cảnh báo xương khớp ở người lớn tuổi đang suy yếu.
Theo số liệu thống kê của Hội Cơ Xương khớp Việt Nam, khoảng 60% người trên 65 tuổi và 85% người trên 80 tuổi bị thoái hóa khớp. Bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM, cho biết người lớn tuổi thường ngại đi khám hoặc làm phiền con cháu. Nhiều trường hợp đi khám khi tình trạng viêm khớp, thoái hóa khớp đã diễn tiến nặng. Việc bỏ qua những yếu tố nguy cơ và che giấu triệu chứng có thể khiến nhiều bệnh lý xương khớp biến chuyển phức tạp như biến dạng khớp, teo cơ, tràn dịch khớp..., gây khó khăn cho việc điều trị và tăng nguy cơ tàn phế.
Bác sĩ Tiến gợi ý một số yếu tố, dấu hiệu giúp nhận biết người lớn tuổi có thể đang gặp một số vấn đề về xương khớp.
Thay đổi chuyển động và tư thế
Cơ thể và một số thói quen tiết lộ tình trạng sức khỏe của người lớn tuổi thông qua các chi tiết nhỏ như bước đi chậm hơn hẳn, di chuyển khập khiễng nhẹ, bước chân không đều hoặc có xu hướng đi lệch sang một bên để giảm trọng lực dồn vào khớp đau, khi đứng dậy phải tìm điểm tựa dùng cả hai tay chống mạnh vào đùi, bám thành ghế hoặc mép bàn mới đứng lên được. Không giữ được tư thế thẳng lưng tự nhiên như trước, có xu hướng hơi cúi gập người về phía trước khi bước đi là dấu hiệu cho thấy xương khớp đang bị suy yếu.
Người lớn tuổi thường mắc các bệnh lý xương khớp gây nhức mỏi, đi lại khó khăn. Ảnh: Dược phẩm Eco
Giảm biên độ hoạt động
Từ tuổi 60-70, thoái hóa khớp, gai cột sống hoặc thoái hóa đĩa đệm tiến triển rõ. Các cơn đau bắt đầu dai dẳng, ảnh hưởng trực tiếp đến biên độ và khả năng vận động.
Thoái hóa xương khớp, viêm khớp làm giảm biên độ ở tất cả khớp như khớp vai, khớp gối, khớp cổ, khớp ngón tay...Ví dụ, khi bị đau như viêm quanh khớp vai hoặc cứng khớp vai, người bệnh không thể đưa tay chải tóc, với tay lấy đồ trên cao hoặc không thể với tay ra sau lưng để gãi hay cài dây áo.
Tương tự, trục xương khớp háng tự nhiên cho phép xoay linh hoạt, gập đùi áp sát bụng và bước sải chân dài nhưng khi bị đau, dáng đi thường bị khập khiễng, bước ngắn do không thể duỗi hoặc xoay háng hết tầm. Các thao tác như cúi xuống buộc dây giày, cắt móng chân hay bước lên xe máy trở nên rất vất vả.
Bình thường, các ngón tay gập chặt tạo thành nắm đấm hoàn chỉnh, cổ tay gập và ngửa linh hoạt. Khi bị viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp ngón tay, bàn tay không thể nắm chặt, không xoay được nắp chai, khó cầm thìa hoặc viết chữ do sự cản trở của cơn đau và hiện tượng cứng khớp nhất là vào buổi sáng.
Thay đổi thói quen sinh hoạt
Người lớn tuổi đột ngột phải dừng các hoạt động yêu thích trước đây như đi bộ buổi sáng, chăm sóc cây cảnh, bế cháu hay đi chùa cũng là tín hiệu cho thấy sức khỏe giảm sút. Nhiều người tự tìm các vật dụng để kê chân, hay lót thêm gối đệm ở thắt lưng khi ngồi hoặc chuẩn bị sẵn dầu nóng hoặc miếng dán giảm đau ở đầu giường. Việc trằn trọc xoay người liên tục vào ban đêm hoặc dậy sớm hơn bình thường cũng là dấu hiệu cho thấy các cơn đau nhức ê ẩm khi trời mưa, thời tiết lạnh về đêm.
Nhiều người đau nhức xương khớp thường xuyên dùng tay xoa bóp vùng thắt lưng, đầu gối, vai cổ trong lúc xem tivi hoặc trò chuyện. Đau nhức dai dẳng làm tinh thần mệt mỏi, dễ dẫn đến tâm lý cáu gắt nhẹ hoặc thu mình, ít nói hơn thường lệ.
Bác sĩ Tiến cho hay thoái hóa xương khớp là quá trình lão hóa tự nhiên khó tránh khỏi và không thể chữa khỏi. Người từng làm các công việc như lao động tay chân, làm nông, thường xuyên mang vác nặng, đứng lâu, cúi gập người có thể khiến tốc độ "bào mòn" sụn khớp nhanh hơn, nguy cơ tổn thương cột sống, khớp gối, thoát vị đĩa đệm cao hơn.
Người làm những nghề ít vận động, ngồi một vị trí quá lâu hoặc giữ cố định tư thế lao động lặp đi lặp lại như làm công việc văn phòng, lái xe, giáo viên, thợ may cũng dễ gặp các vấn đề thoái hóa đốt sống cổ, đau vai nếp cổ, hội chứng ống cổ tay. Người nội trợ lâu năm thường xuyên ngồi xổm giặt giũ, lau nhà, di chuyển cầu thang dễ bị tổn thương sụn bánh chè và thoái hóa khớp gối.
Bác sĩ Tiến khuyến cáo khi nhận thấy người thân lớn tuổi có những thay đổi bất thường nên nhắc nhở hoặc chủ động đưa đi khám, tầm soát sức khỏe xương khớp định kỳ. Đồng thời, người cao tuổi cần được chăm sóc chủ động với chế độ dinh dưỡng phù hợp và các bài tập phục hồi. Bổ sung dưỡng chất bảo vệ sụn khớp như collagen type 2 không biến tính, collagen peptide thủy phân, eggshell membrane (màng vỏ trứng), turmeric root (chiết xuất nghệ), chondroitin sulfate... hỗ trợ tăng độ dẻo dai cho xương khớp, góp phần tái tạo sụn, giảm viêm và làm chậm quá trình thoái hóa khớp.
