Thuốc miễn dịch tiêu diệt tế bào ung thư như thế nào

Liệu pháp miễn dịch có thể kích hoạt tăng cường hệ thống miễn dịch của cơ thể để nhận diện và tiêu diệt tế bào ác tính.

Hệ thống miễn dịch trong cơ thể có vai trò chống lại các tác nhân lạ như virus, vi khuẩn, ký sinh trùng, các tế bào bất thường như tế bào ung thư. Tuy nhiên, các tế bào ung thư có khả năng né tránh hệ thống miễn dịch bằng cách phát tín hiệu "đánh lừa", khiến tế bào miễn dịch ngừng tấn công. Khi hệ miễn dịch suy yếu, tế bào ung thư càng dễ trốn thoát, sau đó phát triển mạnh.

BS.CKI Huỳnh Quốc Thắng, khoa Nội Ung Bướu, Trung Tâm Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết liệu pháp miễn dịch gồm nhiều nhóm thuốc và kỹ thuật khác nhau. Có loại là protein miễn dịch được sản xuất trong phòng thí nghiệm, có loại sử dụng chính tế bào miễn dịch của người bệnh sau khi được chỉnh sửa gene.

Sau khi được đưa vào cơ thể, các chất này có thể tăng cường hoặc thay đổi cách hệ thống miễn dịch hoạt động, khuếch đại khả năng phát hiện cũng như tấn công các tế bào ung thư.

Hiện các liệu pháp miễn dịch được sử dụng trong điều trị ung thư gồm kháng thể đơn dòng, chất ức chế điểm kiểm soát miễn dịch, liệu pháp miễn dịch không đặc hiệu, liệu pháp virus ly giải u (oncolytic virus), liệu pháp tế bào T (CAR-T)... Trong đó, kháng thể đơn dòng bắt chước cách hoạt động của kháng thể tự nhiên, nhận biết và gắn vào các kháng nguyên đặc hiệu trên bề mặt tế bào ung thư. Từ đó, chúng kích hoạt hệ thống miễn dịch, hỗ trợ hệ thống miễn dịch tấn công ung thư.

Chất ức chế điểm kiểm soát miễn dịch ngăn chặn khả năng bất hoạt hệ thống miễn dịch của tế bào ung thư, giúp hệ thống miễn dịch nhận ra và tiêu diệt các tế bào ung thư.

Liệu pháp tế bào T lấy tế bào lympho T từ máu người bệnh. Sau đó, bác sĩ chỉnh sửa gene trong phòng thí nghiệm rồi truyền trở lại cơ thể, kích hoạt khả năng nhận biết, tiêu diệt tế bào ung thư. Liệu pháp này thường được chỉ định cho trẻ em mắc bệnh bạch cầu cấp dòng lympho, người lớn mắc u lympho. Trong quá trình điều trị, người bệnh có thể gặp các tác dụng phụ như mệt mỏi, sốt, buồn nôn, đau khớp, phát ban, phản ứng tại vị trí truyền thuốc...

Bác sĩ Thắng cho biết một số bệnh nhân đáp ứng tốt với liệu pháp miễn dịch, hiệu quả điều trị có thể duy trì lâu dài. Tuy nhiên không phải người bệnh nào cũng đáp ứng, việc lựa chọn phụ thuộc loại ung thư, giai đoạn bệnh và kết quả xét nghiệm dấu ấn sinh học.

Người bệnh nên khám, tư vấn với bác sĩ chuyên khoa Ung Bướu để được đánh giá có thuộc chỉ định dùng thuốc miễn dịch hay không, đồng thời được theo dõi, phòng ngừa và kiểm soát tác dụng phụ trong suốt quá trình điều trị.