Gan nhiễm mỡ ở tuổi 18

Bình, 18 tuổi, thường xuyên mệt mỏi, đầy bụng, nặng tức vùng hạ sườn phải sau ăn, bác sĩ chẩn đoán gan nhiễm mỡ.

TS.BS Vũ Trường Khanh, Trưởng khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết Bình mắc gan nhiễm mỡ độ ba nguy cơ tiến triển, trong khi nhóm mắc bệnh cao nhất thường ở độ tuổi trung niên. Bệnh có xu hướng trẻ hóa do lối sống ít vận động, ăn uống nhiều dầu mỡ, uống rượu bia.

Bình có BMI 31,8 (cao 1,72 m, nặng 94 kg), béo phì độ hai, kèm theo các rối loạn chuyển hóa như tăng acid uric, rối loạn mỡ máu. Theo bác sĩ Khanh, rối loạn chuyển hóa kết hợp cùng chế độ sinh hoạt kém lành mạnh làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ sớm ở gan. Người bệnh cần giảm cân thông qua chế độ ăn hợp lý, tăng cường vận động kết hợp điều trị các rối loạn chuyển hóa.

Sau gần một năm tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ, BMI của Bình về mức 27,8, tức béo phì độ hai xuống còn độ một. Các chỉ số mỡ máu, acid uric trở lại giới hạn bình thường, men gan cải thiện, siêu âm ghi nhận gan nhiễm mỡ giảm về độ một.

Gan nhiễm mỡ là tình trạng lượng mỡ chiếm trên 5-10% trọng lượng gan. Bệnh gồm hai nhóm chính là gan nhiễm mỡ do rượu (thường do thường xuyên uống rượu bia) và gan nhiễm mỡ không do rượu.

Theo bác sĩ Khanh, khi cơ thể hấp thụ quá nhiều rượu bia hay calo dư thừa, chất béo sẽ tích tụ trong tế bào gan. Hiện nay, nhiều trường hợp người trẻ mắc bệnh gan nhiễm mỡ do chuyển hóa mà không liên quan đến bia rượu (MASLD). Nguyên nhân thường liên quan đến chế độ ăn uống thiếu khoa học dư thừa năng lượng, nhiều đồ ngọt, nước có gas song thiếu rau xanh. Lối sống ít vận động, thức khuya, căng thẳng cũng góp phần thúc đẩy mỡ tích tụ ở gan.

Ở giai đoạn sớm, các biểu hiện mơ hồ như mệt mỏi, chán ăn, đầy tức vùng hạ sườn phải, không rõ ràng khiến người bệnh bỏ qua. Nếu không được phát hiện và kiểm soát, gan nhiễm có thể âm thầm tiến triển trong nhiều năm, làm tăng nguy cơ xơ hóa gan, xơ gan và ung thư gan.

Bác sĩ Khanh cho hay hiện chưa có thuốc đặc hiệu điều trị gan nhiễm mỡ, hướng điều trị chính vẫn là thay đổi lối sống, đồng thời người bệnh cần điều trị các rối loạn chuyển hóa đi kèm.

Để phòng gan nhiễm mỡ, mỗi người nên duy trì chế độ ăn cân bằng và sinh hoạt lành mạnh lâu dài. Kiểm soát cân nặng, tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần giúp cơ thể đốt cháy năng lượng. Đồng thời, khám sức khỏe định kỳ, nhất là người có yếu tố nguy cơ cao như béo phì, tiểu đường, rối loạn mỡ máu có thể kịp thời phát hiện bất thường, điều trị sớm ngăn biến chứng.

*Tên người bệnh đã được thay đổi