Phát hiện hẹp ba mạch máu tim sau nhiều lần ngất

Ông Điền, 71 tuổi, nhiều lần ngất xỉu, bác sĩ chẩn đoán hẹp nặng 3 mạch máu tim dù không có triệu chứng đau ngực, khó thở điển hình của bệnh mạch vành.

Hai tháng trước ông Điền đang dắt xe thì đột ngột ngất xỉu, vài phút sau mới tỉnh lại. Những tuần sau đó ông sinh hoạt bình thường nên không đi khám. Gần đây ông ngất thêm ba lần nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM kiểm tra.

ThS.BS Phạm Đỗ Anh Thư, Trưởng Đơn vị Bệnh van tim, Trung tâm Tim mạch, cho biết triệu chứng của bệnh nhân gợi ý tình trạng thiếu máu não hoặc bệnh lý loạn nhịp tim. Kết quả chụp CT não không ghi nhận bất thường, điện tâm đồ chỉ xác định hai cơn nhanh nhĩ ngắn. Tuy nhiên, chụp CT mạch vành cho thấy các nhánh mạch máu nuôi tim gồm động mạch liên thất trước, động mạch vành phải và động mạch mũ hẹp từ 60% đến 90%, là nguyên nhân gây ngất. Song, ngất không phải triệu chứng đặc hiệu của bệnh mạch vành nên dễ bị bỏ qua hoặc lầm tưởng mắc bệnh thần kinh, hạ đường huyết, loạn nhịp tim...

Ông Điền lớn tuổi, bị tăng huyết áp, đái tháo đường nhiều năm, cộng thêm tình trạng nhịp nhanh thất - một dạng rối loạn nhịp nặng. Những yếu tố này thúc đẩy quá trình xơ vữa diễn ra nhanh, dẫn tới bệnh ba nhánh mạch vành.

GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, đánh giá hệ mạch vành của bệnh nhân hẹp nặng, khiến tim không thể bơm máu hiệu quả để đáp ứng đủ nhu cầu của cơ thể. Nếu không can thiệp nong mạch ngay, tình trạng thiếu máu cục bộ cơ tim dễ diễn tiến nặng, tăng nguy cơ suy tim, ngừng tim.

Êkíp đưa dây dẫn qua các nhánh mạch vành bị tắc, dùng bóng nong tái thông dòng chảy, kết hợp với siêu âm trong lòng mạch (IVUS), lần lượt đặt ba stent mở rộng ba nhánh mạch máu nuôi tim. Một ngày sau can thiệp, bệnh nhân hồi phục, sinh hoạt bình thường, được xuất viện.

Bệnh mạch vành xảy ra khi các mạch máu chính cung cấp máu cho tim bị hẹp hoặc tắc nghẽn do mảng xơ vữa. Khác với hội chứng động mạch vành cấp (mạch vành bị tắc nghẽn cấp tính do mảng xơ vữa bị nứt vỡ hoặc do huyết khối), bệnh mạch vành mạn thường diễn tiến âm thầm. Đến khi mạch máu hẹp nặng hoặc tắc hoàn toàn, bệnh nhân mới xuất hiện đau ngực, khó thở, tim đập nhanh, đổ mồ hôi, mệt mỏi... Lúc này bệnh đã tiến triển nặng, gây ra biến chứng nguy hiểm như suy tim, rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim, thậm chí đột tử.

Xơ vữa động mạch là nguyên nhân chủ yếu gây hẹp mạch vành. Đây là quá trình tích tụ từ từ của mảng bám trong các động mạch ở khắp cơ thể. Các yếu tố góp phần đẩy nhanh quá trình này bao gồm tuổi tác (nam trên 45 tuổi và nữ trên 55 tuổi), tiền sử gia đình, chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, thiếu hoạt động thể chất, hút thuốc lá, uống rượu bia, căng thẳng kéo dài, bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu...

Triệu chứng dễ nhận biết nhất của bệnh mạch vành là đau thắt ngực, cơn đau lan ra cổ, hàm, vai và cánh tay. Khó thở, mệt mỏi, đầy bụng, tiêu hóa kém, buồn nôn... cũng có thể là triệu chứng của bệnh. Để phòng bệnh, các bác sĩ khuyên mỗi người (kể cả người trẻ ở độ tuổi 20-30) cần tuân thủ chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh, tránh thừa cân - béo phì, tập thể dục đều đặn và khám sức khỏe tim mạch 6 tháng một lần.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi