Có nên tự bổ sung kẽm khi trẻ biếng ăn?

Con tôi 3 tuổi, gần đây ăn rất ít, ngậm thức ăn lâu, được bạn bè khuyên bổ sung kẽm để bé ăn ngon hơn. Tôi có nên tự mua kẽm cho con uống không? (Minh Ngọc, Hà Nội)

Trả lời:

Biếng ăn là tình trạng phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn trước 5 tuổi. Trẻ có thể biếng ăn sinh lý do những thay đổi cơ thể theo từng giai đoạn phát triển. Biếng ăn cũng có thể do chế độ ăn chưa phù hợp, bé đang mắc các bệnh lý cấp tính, mạn tính hoặc do trẻ thiếu vi chất dinh dưỡng như sắt, kẽm, magie....Vì vậy, không phải trường hợp nào cũng cần bổ sung kẽm cho trẻ.

Kẽm tham gia vào hoạt động của hơn 300 enzyme trong cơ thể, đóng vai trò trong chức năng miễn dịch, tổng hợp protein, chữa lành vết thương, tổng hợp DNA, phân chia tế bào. Khi thiếu kẽm, trẻ có thể ăn không ngon miệng, chậm tăng trưởng về cả cân nặng và chiều cao, dễ mắc bệnh nhiễm trùng, da khô, rụng tóc hoặc lâu lành vết thương.

Tuy nhiên, biếng ăn không đồng nghĩa với thiếu kẽm. Nhiều trẻ biếng ăn do uống nhiều sữa, ăn bánh kẹo hoặc đồ ăn vặt trước bữa chính, lịch sinh hoạt không phù hợp, bị ép ăn kéo dài dẫn đến tâm lý. Một số trường hợp liên quan đến thiếu máu, táo bón, trào ngược dạ dày - thực quản, dị ứng thực phẩm, rối loạn tiêu hóa hoặc bệnh lý khác cần được điều trị nguyên nhân.

Khi trẻ được đánh giá có nguy cơ hoặc xác định thiếu kẽm, bác sĩ mới chỉ định bổ sung với liều lượng và thời gian phù hợp. Phụ huynh tự ý mua kẽm cho trẻ uống trong thời gian dài không giúp cải thiện biếng ăn nếu nguyên nhân không phải do thiếu kẽm.

Lạm dụng kẽm còn có thể gây nôn, buồn nôn, rối loạn tiêu hóa, cảm giác đắng miệng.... Dùng kẽm liều cao kéo dài cũng làm mất cân bằng các vi chất do cạnh tranh hấp thu, làm cơ thể giảm hấp thu đồng, sắt, từ đó ảnh hưởng đến quá trình tạo máu, miễn dịch.

Thay vì tự bổ sung kẽm, cha mẹ nên xây dựng thói quen ăn uống khoa học cho trẻ. Mỗi bữa ăn kéo dài khoảng 20-30 phút, không vừa ăn vừa xem tivi hoặc điện thoại, hạn chế đồ ngọt và đồ ăn vặt trước bữa chính. Khẩu phần cần đa dạng, thay đổi cách chế biến để kích thích hứng thú ăn uống, đồng thời khuyến khích trẻ vận động ngoài trời, ngủ đủ giấc.

Cha mẹ cũng nên ưu tiên bổ sung kẽm từ thực phẩm như hàu, ngao, sò, thịt gia cầm như thịt gà, trứng, sữa... Chế độ ăn đa dạng cung cấp kẽm, giúp trẻ nhận đủ các vitamin và khoáng chất cần thiết cho tăng trưởng.

Nếu trẻ biếng ăn, sụt cân hoặc chậm tăng cân, hay ốm vặt, có dấu hiệu thiếu vi chất như rụng tóc, rối loạn giấc ngủ, da xanh... phụ huynh nên đưa con đi khám dinh dưỡng. Bác sĩ đánh giá tốc độ tăng trưởng, chế độ ăn và chỉ định các xét nghiệm cần thiết nhằm xác định nguyên nhân, từ đó có hướng điều trị phù hợp.

Khoa Dinh dưỡng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội