Áp lực học tập và màn hình điện tử 'bào mòn' thể chất trẻ em
Áp lực học tập, thời gian trước màn hình và tốc độ đô thị hóa khiến trẻ ngày càng ít cơ hội vận động, làm gia tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và nhiều bệnh không lây nhiễm.
Bộ Y tế vừa ban hành Cẩm nang hướng dẫn hoạt động thể lực nâng cao sức khỏe cộng đồng, cảnh báo về lối sống thụ động đang đe dọa thể chất và tinh thần của người trẻ.
Số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy 91% bé gái và 82% bé trai tại Việt Nam chưa đáp ứng chuẩn vận động thể chất. Tình trạng ngồi nhiều, lười dịch chuyển làm gia tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và dẫn đến các bệnh mạn tính nguy hiểm như tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp, đồng thời tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần.
Trước đó, Điều tra quốc gia năm 2021 ghi nhận 22% người trưởng thành không đạt mức rèn luyện khuyến nghị, trong đó nữ giới chiếm 28% và nam giới chiếm 16%. Tỷ lệ thừa cân, béo phì ở nhóm này là 15%, riêng khu vực thành thị lên tới 21%.
Theo ông Lý Quốc Biên, Trưởng phòng Nghiên cứu phát triển năng lực và kỹ năng tương lai thuộc Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, lứa tuổi học đường cần tối thiểu 60 phút vận động mỗi ngày. Dẫu vậy, thời lượng hai tiết thể dục mỗi tuần tại trường học hiện nay chỉ đáp ứng khoảng 70 phút, quá ít so với nhu cầu phát triển.
Bên cạnh yếu tố di truyền và dinh dưỡng, thời gian vận động của học sinh, đặc biệt tại các đô thị, liên tục thu hẹp do lịch học dày đặc cùng sự cám dỗ từ điện thoại, máy tính.
Bác sĩ Thi Thị Duyên, Khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, phân tích thêm rằng quá trình đô thị hóa nhanh chóng khiến bê tông lấn át cây xanh, làm mất dần sân chơi an toàn.
Cùng với áp lực giao thông và chất lượng không khí suy giảm, phụ huynh ngày càng e ngại khi cho con ra ngoài, buộc trẻ em, người lớn lẫn người cao tuổi phải tự thu mình trong nhà.
Trẻ tham gia vận động, chèo thuyền. Ảnh: Hà Phương
Để hiện thực hóa mục tiêu giảm 15% tình trạng thiếu vận động toàn cầu vào năm 2030 của WHO, Bộ Y tế khuyến nghị trẻ em và thanh thiếu niên duy trì ít nhất 60 phút hoạt động thể lực mỗi ngày từ mức độ vừa đến mạnh suốt tuần.
Bác sĩ Đoàn Thu Hồng, Viện Y học ứng dụng Việt Nam, dẫn một số nghiên cứu cho thấy người thường xuyên tiếp xúc với công viên, khu vườn có xu hướng sử dụng một số loại thuốc kê đơn ít hơn. Một nghiên cứu tại Phần Lan ghi nhận nhóm tiếp xúc với không gian xanh 3-4 lần mỗi tuần sử dụng thuốc điều trị sức khỏe tâm thần ít hơn 33%, thuốc điều trị tăng huyết áp ít hơn 36% và thuốc điều trị hen suyễn ít hơn 26% so với nhóm tiếp xúc dưới một lần mỗi tuần.
Theo bác sĩ Hồng, không gian xanh vừa tạo điều kiện đi bộ, đạp xe, chơi thể thao, vừa giúp con người thư giãn và phục hồi năng lượng tinh thần. Một cuộc đi bộ trong công viên vì thế có thể đồng thời mang lại lợi ích cho cả thể chất và tinh thần. Các chuyên gia cho rằng giải quyết thiếu vận động không nhất thiết bắt đầu bằng những bài tập nặng hay môn thể thao chuyên nghiệp. Điều quan trọng là tạo thêm cơ hội để cơ thể chuyển động trong suốt ngày.
Đồng thời, các bậc phụ huynh cần kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị điện tử của con dưới một giờ mỗi ngày.
