Bé gái viêm phổi do đồng nhiễm Covid-19 và tụ cầu vàng

Bé An, 4 tháng tuổi, sốt 38,5 độ C, ho nhiều, sổ mũi, khò khè, xét nghiệm phát hiện nhiễm tụ cầu khuẩn và Covid-19 gây viêm phổi.

ThS.BS Nguyễn Hữu Hiếu, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết bé An bị rút lõm hõm ức, phổi có ran rít, ran ngáy và xét nghiệm dương tính với Covid-19. Bác sĩ chẩn đoán bé bị viêm tiểu phế quản cấp trên nền Covid-19.

Bé An sinh mổ đủ tháng nhưng nhẹ cân do suy dinh dưỡng bào thai, thường xuyên thở rít, không kèm co kéo lồng ngực nên gia đình chỉ theo dõi. Bác sĩ điều trị hỗ trợ cho bệnh nhi bằng khí dung, thuốc long đờm, vệ sinh mũi; đồng thời chỉ định chụp X-quang ngực đánh giá tổn thương phổi, nuôi cấy dịch tỵ hầu nhằm xác định tác nhân gây bệnh.

Sau vài giờ, tình trạng hô hấp của trẻ diễn tiến nhanh, nồng độ oxy trong máu SpO₂ giảm còn 92% (bình thường hơn 95%). Kết quả X-quang ghi nhận tổn thương nhu mô phổi. Bác sĩ chẩn đoán trẻ suy hô hấp do viêm phổi, chỉ định điều trị tích cực bằng thở oxy, sử dụng kháng sinh đường tĩnh mạch.

Sau ba ngày điều trị, bé không còn phải thở oxy. Kết quả nuôi cấy dịch tỵ hầu xác định tác nhân gây bệnh là tụ cầu vàng kháng Methicillin (MRSA). Bác sĩ Hiếu cho biết đây là chủng vi khuẩn Staphylococcus aureus đã phát triển khả năng kháng nhiều kháng sinh nhóm beta-lactam, trong đó có Methicillin.

Đồng nhiễm virus, vi khuẩn thường gặp ở trẻ nhỏ mắc bệnh hô hấp. Khi đồng nhiễm xảy ra, bệnh thường diễn tiến nhanh, triệu chứng nặng, nguy cơ suy hô hấp cao.

Bác sĩ Hiếu cho rằng trong trường hợp bé An, SARS-CoV-2 làm tổn thương niêm mạc đường hô hấp, tạo điều kiện để tụ cầu vàng thường cư trú sẵn ở da, niêm mạc mũi họng xâm nhập sâu vào phổi. Vi khuẩn tiếp tục kích hoạt phản ứng viêm mạnh, khiến tổn thương phổi lan rộng, dẫn đến suy hô hấp. Nếu không được điều trị kịp thời, trẻ có thể gặp biến chứng như áp xe phổi, viêm phổi hoại tử, tràn mủ màng phổi, nhiễm khuẩn huyết...

Bác sĩ chỉ định làm kháng sinh đồ để xác định mức độ nhạy cảm của vi khuẩn tụ cầu vàng với từng loại kháng sinh, từ đó chọn thuốc điều trị phù hợp. Bé An đáp ứng tốt, nhanh chóng hết sốt, bú khá, nhịp thở trở về bình thường, SpO₂ ổn định khi tự thở, phổi không còn ran.

Do trẻ có tiền sử thở rít kéo dài từ sau sinh, bác sĩ tư vấn gia đình tiếp tục tầm soát các bất thường đường thở sau khi trẻ hồi phục hoàn toàn. Các thăm dò dự kiến như siêu âm tim, chụp CT lồng ngực... giúp xác định nguyên nhân gây thở rít, đánh giá tình trạng hẹp đường thở nếu có.

Theo bác sĩ Hiếu, thời điểm giao mùa với sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm là điều kiện thuận lợi để nhiều tác nhân gây bệnh hô hấp lưu hành và lây lan. Phụ huynh cần theo dõi sát khi trẻ mắc bệnh hô hấp. Nếu trẻ sốt kéo dài trên ba ngày, ho tăng dần, bú hoặc ăn uống kém, mệt mỏi, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt, rút lõm lồng ngực, khò khè, tím môi, li bì, bỏ bú... cần được đến cơ sở y tế ngay.

Để phòng ngừa các bệnh hô hấp, cha mẹ nên giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ và người chăm sóc. Đồng thời, cần cho trẻ tiêm chủng đầy đủ theo lịch và các vaccine được khuyến cáo theo độ tuổi, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người có triệu chứng hô hấp.