Thai nhi giãn tĩnh mạch rốn

Chị Hồng, 21 tuổi, khám thai ở tuần 39 phát hiện thai nhi giãn tĩnh mạch rốn phải sinh mổ cấp cứu.

Bác sĩ Dương Việt Bắc, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, ghi nhận một cấu trúc dạng nang trong ổ bụng thai, kích thước 16x22 mm, ranh giới rõ, chẩn đoán thai nhi giãn tĩnh mạch rốn. Đoạn tĩnh mạch trong gan và vị trí tổn thương chưa ghi nhận huyết khối.

Giãn tĩnh mạch rốn là bất thường mạch máu thai nhi, có thể bị bỏ sót hoặc nhầm với nang trong ổ bụng nếu không khảo sát dòng chảy. Theo bác sĩ, trong trường hợp của chị Hồng, đoạn tĩnh mạch rốn thai nhi giãn 16x22 mm, có dòng chảy xoáy, thai nhi nặng khoảng 2.900 g, nhau thai trưởng thành độ III. Nếu kéo dài thai kỳ đã đủ tháng, trong khi dòng chảy xoáy trong đoạn mạch giãn có thể làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối và cản trở dòng máu từ bánh nhau về thai.

Chị Hồng được mổ lấy thai cấp cứu, bé trai chào đời nặng 2,9 kg, chỉ số Apgar (hệ thống điểm số giúp kiểm tra nhanh sức khỏe của trẻ sơ sinh ở phút thứ một và phút thứ 5 sau khi chào đời) đạt 9 và 10.

Bác sĩ Bắc cho biết tĩnh mạch rốn là mạch máu đưa máu giàu oxy và dưỡng chất từ bánh nhau về thai nhi. Khi một đoạn tĩnh mạch rốn phình giãn, lòng mạch rộng hơn bình thường, dòng máu có thể chảy chậm, xoáy hoặc rối. Sự thay đổi dòng chảy này tạo điều kiện hình thành huyết khối, làm tắc hoặc giảm dòng máu qua tĩnh mạch rốn, thai có nguy cơ thiếu oxy, suy thai, thậm chí thai lưu.

Giãn tĩnh mạch rốn đoạn trong bụng thai nhi thường được phát hiện qua siêu âm, với tỷ lệ 0.4-1.1/1000 thai nhi, đặc trưng bởi giãn khu trú đoạn tĩnh mạch rốn từ vị trí đổ vào thành bụng đến đoạn xoang cửa. Một số trường hợp đơn độc, không kèm dị tật hay bất thường nhiễm sắc thể, có thể có tiên lượng thuận lợi.

Không phải mọi trường hợp thai nhi giãn tĩnh mạch rốn đều cần mổ cấp cứu. Nếu bất thường được phát hiện ở tuổi thai nhỏ, dòng chảy ổn định, thai tăng trưởng phù hợp và không kèm dị tật, bác sĩ có thể theo dõi bằng siêu âm Doppler định kỳ. Ngược lại, khi thai đã đủ tháng, xuất hiện yếu tố nguy cơ như dòng chảy xoáy trong đoạn mạch giãn, bác sĩ thường chủ động chấm dứt thai kỳ. Quyết định này cân nhắc dựa trên việc can thiệp trẻ có thể đối mặt nguy cơ non tháng hoặc huyết khối, suy thai trước khi mẹ chuyển dạ.

Giãn tĩnh mạch rốn thường không gây triệu chứng, siêu âm thai định kỳ giúp phát hiện bất thường dây rốn và mạch máu thai. Bác sĩ khuyến cáo thai phụ cần khám thai đúng lịch, không bỏ qua các mốc siêu âm quan trọng.

*Tên người bệnh đã được thay đổi