Bác sĩ cảnh báo nguy cơ tổn thương thận vì cố hạ đường huyết bằng thực phẩm tự nhiên

Bác sĩ thận học cảnh báo việc tự ý lạm dụng nước ép mướp đắng thay thế thuốc điều trị đái tháo đường có thể dẫn đến nguy cơ ngộ độc kali cùng biến chứng suy thận nặng.

Không phải cứ tăng cường tiêu thụ thực phẩm tự nhiên là sẽ kiểm soát đường huyết tốt hơn. Trong một bài viết trên trang cá nhân hôm 12/8, bác sĩ Hung Yung-hsiang, Giám đốc phòng khám Hung Yung-hsiang, chia sẻ trường hợp một bệnh nhân nam 60 tuổi mắc bệnh thận mạn tính giai đoạn 3 kèm đái tháo đường. Vì lo ngại thuốc Tây hại thận, người này đã tự ý uống nước ép khổ qua (mướp đắng) đậm đặc mỗi ngày, dẫn đến việc đường huyết không những không giảm mà còn phải cấp cứu do tăng kali máu.

Chuyên gia thận học với hơn 20 năm kinh nghiệm lâm sàng tại Đài Loan (Trung Quốc) cho hay chế độ ăn uống chỉ có tác dụng hỗ trợ điều hòa đường huyết chứ không thể thay thế thuốc điều trị, đồng thời lưu ý người dân cẩn trọng khi dùng các thực phẩm tự nhiên để tránh gây tổn thương thận.

Theo bác sĩ Hung, chỉ số đường huyết trung bình (HbA1c) của bệnh nhân trên từng lên tới 9,2%. Việc tin theo các mẹo dân gian trên mạng đã đẩy ông vào nguy cơ rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Bác sĩ khuyến cáo nguyên tắc đưa thực phẩm hạ đường huyết vào thực đơn hàng ngày không phải là lạm dụng một loại duy nhất mà phải biết lựa chọn, phối hợp và chế biến đúng cách. Dựa trên các nghiên cứu y khoa, ông tổng hợp danh sách 5 nhóm thực phẩm hỗ trợ hạ đường huyết cùng những lưu ý quan trọng.

Khổ qua (mướp đắng) đứng thứ 5 trong danh sách. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Journal of Ethnopharmacology chỉ ra rằng khổ qua chứa các hợp chất glycoside và peptide dạng insulin, giúp các mô trong cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn. Tuy nhiên, loại quả này rất giàu kali. Người bệnh thận mạn tính từ giai đoạn 4 đến 5 bắt buộc phải chần qua nước sôi để loại bỏ bớt kali trước khi ăn và tuyệt đối không uống nước ép đậm đặc.

Xếp thứ tư là yến mạch. Báo cáo tổng quan hệ thống lâm sàng trên Tạp chí Nutrients cho thấy chất xơ hòa tan beta-glucan trong yến mạch giúp tạo thành lớp gel trong đường ruột, làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate, từ đó giảm đáng kể lượng đường huyết sau ăn và chỉ số HbA1c. Người bệnh cần ưu tiên chọn yến mạch nguyên cám dạng thô, tránh xa các gói yến mạch ăn liền 3 trong 1 chứa nhiều đường hoặc qua chế biến sâu để không làm tăng gánh nặng cho thận.

Quế đứng ở vị trí thứ ba. Nghiên cứu trên tạp chí Diabetes Care chứng minh việc tiêu thụ 1-6 gram quế mỗi ngày có thể giúp bệnh nhân đái tháo đường type 2 giảm mức đường huyết lúc đói từ 18% đến 29% nhờ khả năng kích hoạt thụ thể insulin. Dù vậy, do quế có chứa coumarin, việc dùng quá liều có thể gây ảnh hưởng xấu đến gan và thận. Người bệnh chỉ nên sử dụng như một loại gia vị hằng ngày bằng cách rắc một lượng nhỏ vào cà phê hoặc yến mạch.

Vị trí thứ hai thuộc về dầu ô liu siêu nguyên chất cùng các loại hạt. Nghiên cứu về chế độ ăn Địa Trung Hải đăng trên tạp chí Diabetes Care xác nhận các loại chất béo lành mạnh giàu axit béo không bão hòa đơn và polyphenol có thể giảm viêm mạn tính, cải thiện tình trạng kháng insulin và giữ ổn định đường huyết. Song do nhóm này chứa hàm lượng calo cao, người dùng cần lưu ý chỉ sử dụng để thay thế các loại chất béo không lành mạnh chứ không tiêu thụ thêm quá đà, bởi kiểm soát cân nặng cũng là yếu tố then chốt để bảo vệ thận.

Dẫn đầu danh sách là nhóm rau không chứa tinh bột và thực phẩm giàu chất xơ. Nhiều phân tích tổng hợp đăng trên tạp chí American Journal of Clinical Nutrition khẳng định chế độ ăn giàu chất xơ chính là tuyến phòng thủ hạ đường huyết mạnh mẽ nhất. Chất xơ giúp làm chậm tốc độ glucose đi vào máu, đóng vai trò như một "tấm đệm giảm chấn" cho mạch máu, giảm thiểu tác động nguy hại của tình trạng đường huyết tăng vọt lên các vi mạch bao gồm cả cầu thận. Tuy nhiên, người bệnh thận giai đoạn muộn vẫn cần chần rau qua nước sôi để lọc bớt ion kali trước khi chế biến nhằm đảm bảo an toàn.

(Theo Liberty Times)