Vì sao vẹo ngón chân cái?
Vẹo ngón chân cái có thể xảy ra do thói quen mang giày không phù hợp, bệnh lý hoặc di truyền, dù không nguy hiểm nhưng gây đau và ảnh hưởng sinh hoạt.
ThS.BS Trần Ngọc Chọn, khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết vẹo ngón chân cái là tình trạng ngón cái nghiêng về phía các ngón khác trên cùng bàn chân, khiến phần xương khớp ở gốc ngón chân cái bị đẩy lồi ra ngoài. Tình trạng này thường gặp ở người có thói quen mang giày cao gót hoặc giày mũi nhọn, giày có kích thước nhỏ hơn so với chân... Khi mang giày không phù hợp, mũi giày ép chặt mũi chân vào trong và dồn toàn bộ trọng lượng cơ thể lên vùng khớp ngón chân cái khiến những khớp này dù có kích thước nhỏ nhưng phải chịu áp lực lớn, về lâu dài gây tổn thương, đau và biến dạng ngón chân này.
Vẹo ngón chân cái còn có thể là hậu quả của các bệnh lý viêm khớp không được kiểm soát tốt như viêm xương khớp, viêm khớp dạng thấp, gout... Những bệnh lý này phá hủy cấu trúc khớp và làm tổn thương nhiều thành phần khác, gồm sụn khớp, dây chằng, màng hoạt dịch, có thể hình thành gai xương gây viêm đau, cứng và biến dạng khớp bàn ngón chân cái.
Người có tiền sử gia đình mắc các vấn đề về cấu trúc xương bàn chân, dây chằng lỏng lẻo hay bàn chân bẹt... có nguy cơ vẹo ngón chân cái cao hơn. do những dị tật bẩm sinh này là nền tảng hình thành vẹo trục ngón chân.
Bác sĩ Ngọc Chọn giải thích một số bệnh lý về khớp có thể gây vẹo ngón chân cái. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Nếu không được điều trị kịp thời, vẹo ngón chân cái có thể dẫn đến nhiều biến chứng. Trong đó, phổ biến nhất là viêm bao hoạt dịch, gây đau nhức, sưng đỏ và khó đi lại. Biến chứng này xuất hiện do khớp ngón chân cái lồi ra bị đè ép và liên tục cọ xát với giày dép khi đi lại. Sự sai lệch trục khớp trong thời gian dài có thể hình thành các gai xương gây cứng khớp và đau mạn tính. Ngón cái bị xô lệch có thể chèn ép, làm biến dạng các ngón còn lại của bàn chân, đặc biệt là ngón bên cạnh.
Vẹo ngón chân cái ở giai đoạn nhẹ có thể được điều trị bằng các loại thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc chườm lạnh để giảm sưng đau... Nếu cần thiết, người bệnh có thể được yêu cầu đeo nẹp ngón chân cái để đưa ngón chân về lại đúng vị trí tự nhiên. Phương pháp này có thể giảm căng thẳng cho gân cơ và tăng sự linh hoạt của ngón chân cái, giảm áp lực cho các ngón chân còn lại, giảm đau và hỗ trợ toàn bộ bàn chân khi người bệnh di chuyển.
Ở mức độ nặng hơn, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật đục xương chỉnh trục nhằm đặt xương ngón chân cái về lại đúng vị trí tự nhiên, khắc phục tình trạng vẹo. Sau mổ, người bệnh có thể đi lại thoải mái và cải thiện khả năng vận động.
Bác sĩ Chọn (giữa) phẫu thuật điều chỉnh ngón chân cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Chọn, vẹo ngón chân cái không phải là bệnh lý nguy hiểm nhưng có thể gây đau và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Người bệnh nên chủ động phòng ngừa bằng cách mang giày phù hợp, sử dụng các loại lót giày hoặc miếng dán chống ma sát nếu cần thiết... Đi khám ngay khi phát hiện các triệu chứng bất thường hoặc dấu hiệu cảnh báo vẹo ngón chân cái để kịp thời điều trị, tránh ảnh hưởng đến vận động.
