Người Việt ăn mặn gấp 1,6 lần khuyến nghị

Mỗi ngày một người Việt nạp trung bình 8,1 g muối, giảm so với trước nhưng vẫn gấp khoảng 1,6 lần ngưỡng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị.

PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Bộ Y tế), công bố con số này tại hội thảo về giảm tiêu thụ muối và thúc đẩy chế độ ăn lành mạnh, tổ chức ngày 19/8 tại Hà Nội.

"Dù lượng muối trong khẩu phần của người Việt giảm từ 9,4 g một ngày năm 2015 xuống 8,1 g năm 2023, mức này vẫn cao hơn nhiều so với ngưỡng an toàn", bà Mai nói. WHO khuyến nghị người trưởng thành ăn dưới 5 g muối mỗi ngày, tương đương một thìa cà phê.

Muối không chỉ nằm trong lọ muối. Theo bà Mai, phần lớn natri - thành phần chính của muối, chất gây tăng huyết áp - trong bữa ăn người Việt đến từ nước mắm, bột canh, hạt nêm, mì chính dùng lúc nấu và lúc ăn. Thói quen chấm đậm, chan nước dùng đẩy lượng natri lên cao. Điểm này khác các nước thu nhập cao, nơi 70-80% natri đến từ thực phẩm chế biến sẵn.

Mô hình tiêu thụ trong nước cũng đang chuyển dịch. Mì ăn liền, đồ ăn vặt, thực phẩm chế biến sẵn và bữa ăn ngoài gia đình đóng góp ngày càng nhiều natri, rõ nhất ở đô thị và giới trẻ. Khó khăn nằm ở chỗ nhiều người không biết mình ăn bao nhiêu muối, bởi muối "ẩn" trong thực phẩm đóng gói, nước tương, dầu hào, bột ngọt và hàng loạt gia vị khác.

"Ăn quá mặn làm tăng huyết áp, kéo theo nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ. Đáng lưu ý, nhóm nguy cơ cao như người tăng huyết áp, đái tháo đường lại ăn mặn hơn mức trung bình của cộng đồng", bà Mai cảnh báo.

Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 giảm 30% lượng muối tiêu thụ, đưa mức trung bình xuống dưới 7 g một người mỗi ngày. Bà Mai cho rằng ngoài ghi nhãn thực phẩm và quy định ngưỡng natri tối đa, các giải pháp phải nhắm vào hành vi hàng ngày như nêm nhạt hơn, bớt chấm, bớt chan. Nhóm thực phẩm siêu chế biến cũng cần nằm trong chính sách giảm muối.

TS Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, nhìn nhận chế độ ăn lành mạnh định hình sức khỏe thể chất và tinh thần từ thời thơ ấu đến tuổi trưởng thành. Bà xếp việc lạm dụng thực phẩm không có lợi vào nhóm rủi ro lớn nhất với sức khỏe cộng đồng Việt Nam hiện nay.

Gánh nặng bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp trong nước tiếp tục tăng, gắn liền với thói quen ăn nhiều muối, thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh và đồ uống có đường. WHO đánh giá phần lớn gánh nặng này có thể phòng ngừa nếu chính sách thay đổi môi trường thực phẩm, giúp người dân chọn món tốt cho sức khỏe dễ dàng hơn, đồng thời che chắn trẻ em và các nhóm dễ tổn thương trước quảng cáo thực phẩm kém lành mạnh.

Với mỗi gia đình, giảm muối không đồng nghĩa bỏ hẳn nước mắm. Nêm nhạt dần, hạn chế chấm và chan, giảm đồ chế biến sẵn, đọc nhãn dinh dưỡng trước khi mua - những thay đổi nhỏ, làm đều đặn, kéo nguy cơ bệnh tật xuống.