Thận là cơ quan đảm nhiệm vai trò lọc máu, loại bỏ các chất cặn bã qua nước tiểu, đồng thời tham gia điều hòa huyết áp, cân bằng nội môi và sản xuất hormone tạo máu. Khi chức năng thận suy giảm mạn tính, các chất độc tích tụ trong cơ thể có thể gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, trong đó có tim mạch, huyết học và thần kinh.
Theo ThS.BS Nguyễn Quang Huy, Đơn vị Nội thận - Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, suy thận mạn trước đây chủ yếu gặp ở người lớn tuổi do quá trình lão hóa tự nhiên hoặc biến chứng của tăng huyết áp, đái tháo đường. Tuy nhiên gần đây, bệnh có xu hướng trẻ hóa. Không ít trường hợp phát hiện bệnh ở tuổi 20-30 khi bệnh thận đã tiến triển, chức năng thận giảm dưới mức an toàn nhưng người bệnh vẫn không có triệu chứng điển hình.
Suy thận mạn tiến triển âm thầm, biểu hiện ở giai đoạn đầu thường rất mơ hồ, dễ nhầm lẫn. Khi triệu chứng rõ ràng, chức năng thận thường đã suy giảm đáng kể. Dưới đây là một số dấu hiệu suy thận mạn người trẻ cần lưu ý.
Bác sĩ Huy khám và đánh giá chức năng thận người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Mệt mỏi kéo dài
Người trẻ mắc suy thận mạn giai đoạn sớm thường có cảm giác mệt mỏi kéo dài, uể oải, suy nhược dù không lao động nặng hoặc nghỉ ngơi đầy đủ. Tình trạng này dễ bị nhầm với áp lực công việc, học tập hoặc stress kéo dài. Nguyên nhân liên quan đến sự tích tụ độc tố trong máu và tình trạng thiếu máu do giảm sản xuất hormone erythropoietin của thận.
Ăn uống kém, buồn nôn
Người trẻ khi mắc suy thận mạn có thể xuất hiện tình trạng ăn uống kém ngon miệng, nhanh no hoặc buồn nôn nhẹ. Đây là hậu quả của việc chất độc tích tụ trong cơ thể khi chức năng thận suy giảm. Triệu chứng này thường không đặc hiệu nên dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường.
Phù chân hoặc phù toàn thân
Phù xảy ra khi thận giảm khả năng đào thải muối và nước, khiến dịch bị giữ lại trong cơ thể. Biểu hiện thường bắt đầu từ mức độ nhẹ như sưng mí mắt vào buổi sáng, sau đó có thể xuất hiện ở bàn chân hoặc mắt cá chân khi đứng lâu hoặc ngồi nhiều. Khi chức năng thận tiếp tục suy giảm, tình trạng ứ dịch có xu hướng rõ hơn và lan rộng hơn.
Rối loạn tiểu tiện
Thay đổi thói quen đi tiểu như tiểu nhiều hơn, ít hơn bình thường hoặc tiểu đêm bất thường là biểu hiện cho thấy chức năng lọc và khả năng cô đặc nước tiểu của thận đang bắt đầu suy giảm. Trong nhiều trường hợp, những thay đổi này diễn ra từ từ và không gây khó chịu rõ rệt nên người bệnh ít khi để ý cho đến khi tình trạng kéo dài.
Da xanh xao, khô, ngứa
Ở giai đoạn suy thận mạn, người bệnh có thể xuất hiện da xanh xao do thiếu máu, đồng thời da trở nên khô và ngứa kéo dài do rối loạn chuyển hóa và tích tụ độc chất trong máu. Các biểu hiện này phản ánh tình trạng ảnh hưởng toàn thân khi chức năng thận suy giảm, không chỉ giới hạn ở hệ tiết niệu mà còn tác động đến hệ tạo máu và da.
Bác sĩ Huy khuyến cáo người trẻ không nên chủ quan trước những thay đổi nhỏ của cơ thể bởi đây có thể là dấu hiệu sớm của suy thận mạn. Khám sức khỏe và kiểm tra chức năng thận định kỳ có thể giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm, từ đó theo dõi và điều trị phù hợp để làm chậm tiến triển bệnh.
