Bác sĩ Nguyễn Thị Việt Hà, chuyên khoa Da liễu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết tóc bé Mai không rụng tự nhiên do bệnh lý da đầu hay nội tiết, mà tổn thương cơ học do hành vi kéo giật. Các mảng tóc thưa không đồng đều, xen kẽ sợi tóc dài ngắn khác nhau, thậm chí có sợi bị đứt cụt. Da đầu không viêm, không bong vảy.
Bé Mai thường xuyên xoắn, giật tóc khi xem tivi hoặc làm bài tập. Hành vi lặp lại nhiều lần trong ngày, tăng khi căng thẳng, tập trung cao độ hoặc diễn ra vô thức.
Bác sĩ Hà xác định bé Mai mắc hội chứng nghiện giật tóc (Trichotillomania) - một rối loạn hành vi thuộc nhóm rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) ảnh hưởng đến 0,5-2% dân số thế giới. Hội chứng này thường bị nhầm với nhiễm nấm da đầu, rụng tóc từng mảng hoặc rối loạn nội tiết. Tuy nhiên, đây là kiểu rụng tóc không theo quy luật bệnh lý, tập trung ở những vị trí trẻ dễ đưa tay tới, kèm dấu hiệu tóc bị gãy không đồng đều, trong khi da đầu không có biểu hiện viêm.
Hình ảnh mảng tóc thưa đỉnh đầu của bé Mai. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Theo bác sĩ Hà, hội chứng giật tóc ở trẻ không chỉ là thói quen xấu mà liên quan đến tâm lý và cảm xúc. Trẻ thường giật tóc khi căng thẳng, lo âu, buồn chán hoặc lúc tập trung cao độ như xem tivi, học bài. Hành vi lặp lại lâu dần thành phản xạ, khiến trẻ khó kiểm soát dù biết tóc rụng.
Trường hợp bé Mai, bác sĩ không chỉ tập trung điều trị phần tóc mà cần kiểm soát hành vi. ThS.BS Phạm Văn Dương, chuyên khoa Tâm lý - Tâm thần, hướng dẫn bệnh nhi nhận diện thời điểm xuất hiện thói quen giật tóc, đặc biệt khi căng thẳng hoặc tập trung lâu. Đồng thời, liệu pháp hành vi được áp dụng nhằm giúp trẻ thay thế hành vi giật tóc bằng các hoạt động khác như cầm vật nhỏ trong tay, bóp bóng giảm căng thẳng hoặc chuyển hướng chú ý sang hoạt động khác. Sau 3 tháng điều trị, bệnh nhi mọc lại tóc.
Trong trường hợp bệnh nhi không đáp ứng với liệu pháp hành vi, bác sĩ phải kê đơn thuốc đặc trị (thuốc chống trầm cảm SSRI, thuốc chống trầm cảm ba vòng,...) để điều chỉnh hành vi. Gia đình được tư vấn theo dõi nhẹ nhàng thay vì trách mắng khiến trẻ căng thẳng hơn. Môi trường sinh hoạt ổn định, giảm áp lực học tập và tăng hoạt động vận động đóng giúp cải thiện tình trạng.
Khi hành vi được kiểm soát tốt, nang tóc có khả năng phục hồi và tóc có thể mọc lại bình thường theo chu kỳ tự nhiên. Tuy nhiên, nếu không can thiệp sớm, tình trạng rụng tóc lan tỏa, ảnh hưởng đến thẩm mỹ cũng như tâm lý của trẻ về sau này.
