Khoảng hai tuần trước nhập viện, cô gái xuất hiện biểu hiện tinh thần bất thường, được chẩn đoán rối loạn tâm thần dạng phân liệt và điều trị bằng thuốc. Tuy nhiên, tình trạng nhanh chóng xấu đi với biểu hiện ngủ li bì, thỉnh thoảng la hét, rối loạn ý thức. Khi chuyển đến Bệnh viện Nguyễn Trãi, người bệnh được xác định mắc viêm não tự miễn kháng thụ thể NMDA, bệnh lý hiếm dễ nhầm với rối loạn tâm thần do có thể gây thay đổi hành vi, co giật và rối loạn tri giác.
Ban đầu, bệnh nhân được điều trị bằng thay huyết tương, corticoid liều cao, thuốc chống động kinh và kháng sinh do kèm viêm phổi. Song chỉ ít ngày sau, tình trạng diễn tiến nặng với sốt cao 39-40 độ C, suy hô hấp, tụt huyết áp, co giật toàn thân nhiều cơn và loạn động vùng mặt.
Người bệnh được chuyển khoa Hồi sức tích cực chống độc trong tình trạng nguy kịch, phải đặt nội khí quản, thở máy và dùng thuốc vận mạch để duy trì huyết áp. Các bác sĩ chẩn đoán sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi bệnh viện, nghi nhiễm trùng huyết do nấm trên nền viêm não tự miễn và trạng thái động kinh kéo dài.
Ngày 3/6, bác sĩ Bùi Ngọc Tân, Khoa Hồi sức tích cực chống độc, cho biết trong hơn hai tháng điều trị, bệnh nhân liên tục đối mặt biến chứng nặng. Kết quả cấy đàm và dịch rửa phế quản nhiều lần ghi nhận các loại vi khuẩn đa kháng thuốc gây viêm phổi bệnh viện. Êkíp phải thay đổi phác đồ kháng sinh thế hệ mới theo kết quả kháng sinh đồ để kiểm soát nhiễm trùng.
Song song đó, bệnh nhân được thay huyết tương tổng cộng 7 lần, duy trì thuốc ức chế miễn dịch liều cao và phối hợp nhiều thuốc chống động kinh để kiểm soát các cơn co giật. Do đáp ứng kém với điều trị bước đầu, bệnh viện hội chẩn chuyên gia thần kinh của Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM và quyết định sử dụng Rituximab - thuốc điều trị miễn dịch bậc hai dành cho các trường hợp viêm não tự miễn nặng.
Điều trị hồi sức cho bệnh nhân. Ảnh: Quỳnh Trần
Sau gần ba tháng điều trị, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt, hết co giật, tri giác hồi phục, cai được máy thở và xuất viện. Khi tái khám, bệnh nhân tỉnh táo, giao tiếp được, tự thở tốt và đã rút ống mở khí quản.
Viêm não tự miễn Anti-NMDAR là bệnh hiếm nhưng không quá hiếm gặp ở người trẻ, đặc biệt phụ nữ. Bệnh thường khởi phát bằng các biểu hiện như thay đổi hành vi, kích động, mất ngủ, la hét, nói nhảm hoặc ngủ li bì nên dễ bị nhầm với rối loạn tâm thần.
Bác sĩ khuyến cáo khi người thân, đặc biệt người trẻ, xuất hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài hoặc diễn tiến nhanh, cần đưa đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh để được chẩn đoán sớm, tránh nguy cơ di chứng nặng hoặc tử vong. Sau điều trị, người bệnh cần tuân thủ thuốc chống động kinh, thuốc dự phòng tái phát và tái khám đúng hẹn để theo dõi hồi phục.
