Nhiều người lớn tuổi luôn tin rằng leo núi, leo cầu thang hay đi bộ nhanh là những thói quen gây hại đầu gối. Vì sợ đau khớp, họ dần từ bỏ vận động, chuyển sang nghỉ ngơi nhiều hơn với suy nghĩ “càng ít đi lại càng giữ được khớp”.
Dù họ thường quanh quẩn đi lại nhẹ trong nhà, hạn chế vận động để dưỡng khớp nhưng đầu gối của họ vẫn đau nhức rõ rệt, lên xuống cầu thang khó khăn, ngồi lâu đứng dậy còn bị cứng khớp. Khi đi khám, có người sụn khớp gối còn bị mài mòn khá nghiêm trọng.
Tuy nhiên, điều khiến nhiều người bất ngờ là nguyên nhân không nằm ở việc từng leo núi hay vận động trước đây, mà lại xuất phát từ những thói quen sinh hoạt rất phổ biến.
Ảnh minh họa
Leo núi, leo cầu thang có thực sự là “kẻ thù” của đầu gối?
Theo các bác sĩ xương khớp, leo núi hay leo cầu thang đúng là có thể làm tăng áp lực lên khớp gối. Tuy nhiên, nếu vận động ở mức phù hợp, có thời gian nghỉ ngơi và bảo vệ khớp đúng cách thì cơ thể vẫn có khả năng tự điều chỉnh và phục hồi.
Trong khi đó, nhiều hành vi lặp đi lặp lại mỗi ngày mới là nguyên nhân khiến khớp gối bị tổn thương âm thầm trong thời gian dài.
Khớp gối là một trong những khớp chịu lực lớn nhất cơ thể. Bề mặt sụn khớp tuy trơn láng nhưng rất khó tái tạo khi đã bị bào mòn. Nếu thường xuyên tạo áp lực sai cách lên khớp, phần sụn này sẽ mỏng dần theo thời gian, làm tăng nguy cơ viêm khớp, thoái hóa và đau kéo dài.
Nhiều trường hợp đau đầu gối ở người trung niên và cao tuổi thực chất không đến từ vận động quá mức, mà do những thói quen tưởng vô hại duy trì suốt nhiều năm.
3 thói quen gây hại đầu gối hàng ngày nhiều người vẫn thườn làm
Ngồi quá lâu, ít vận động
Đây là sai lầm rất phổ biến ở người trung niên và dân văn phòng.
Nhiều người nghĩ rằng hạn chế vận động sẽ giúp “giữ khớp”, nhưng thực tế khi ngồi quá lâu, khớp gối liên tục ở trạng thái co gập. Dịch khớp lưu thông kém khiến sụn không được nuôi dưỡng đầy đủ.
Không chỉ vậy, việc ít vận động còn khiến cơ đùi và cơ chân yếu dần theo thời gian. Khi nhóm cơ nâng đỡ suy giảm, áp lực sẽ dồn trực tiếp lên khớp gối, làm khớp nhanh mất ổn định và dễ tổn thương hơn.
Đó cũng là lý do nhiều người chỉ đứng lên, ngồi xuống hoặc đi cầu thang nhẹ đã thấy đau nhức.
Ảnh minh họa
Thường xuyên ngồi xổm hoặc ngồi thấp làm việc nhà
Không ít người lớn tuổi có thói quen ngồi xổm lau nhà, rửa rau hoặc làm việc nhà trong thời gian dài.
Theo bác sĩ, tư thế ngồi xổm sâu khiến đầu gối phải chịu áp lực lớn hơn nhiều lần trọng lượng cơ thể. Khi động tác đứng lên - ngồi xuống lặp lại liên tục, phần sụn dưới xương bánh chè dễ bị ma sát mạnh và tổn thương kéo dài.
Về lâu dài, điều này có thể dẫn tới mềm sụn bánh chè, tràn dịch khớp hoặc thoái hóa khớp gối mạn tính.
Nếu phải làm việc nhà lâu, nên dùng ghế thấp hoặc thay đổi tư thế thường xuyên để giảm áp lực cho đầu gối.
Ảnh minh họa
Ngồi bắt chéo chân trong thời gian dài
Đây là thói quen rất nhiều người duy trì mà không để ý.
Khi bắt chéo chân, khớp gối và vùng hông bị lệch khỏi trạng thái cân bằng tự nhiên. Tư thế này khiến áp lực phân bổ không đều, đồng thời làm tăng chèn ép lên dây chằng và sụn khớp.
Ngồi như vậy trong thời gian dài không chỉ gây tê chân, đau mỏi mà còn có thể thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp diễn ra nhanh hơn.
Ảnh minh họa
4 cách bảo vệ đầu gối sau tuổi 50
Các chuyên gia cho rằng tổn thương sụn khớp thường khó hồi phục hoàn toàn, vì vậy việc phòng ngừa quan trọng hơn điều trị.
Để bảo vệ đầu gối khi tuổi tác tăng lên, người trung niên nên duy trì những thói quen sau:
- Không ngồi quá lâu, nên đứng dậy vận động sau khoảng 40 phút
- Hạn chế ngồi xổm sâu hoặc đứng lên ngồi xuống liên tục
- Giữ tư thế ngồi cân bằng, tránh bắt chéo chân thường xuyên
- Duy trì các bài tập nhẹ như đi bộ chậm, nâng chân, tập cơ đùi để tăng sức mạnh nâng đỡ khớp
Theo các chuyên gia, điều quan trọng không phải là “kiêng vận động”, mà là vận động đúng cách. Một đôi chân khỏe và hệ cơ đủ khỏe mới giúp đầu gối giảm áp lực, làm chậm quá trình lão hóa khớp khi về già.
Thông tin trong bài không thay thế cho chẩn đoán và điều trị y tế cá nhân. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn, điều trị khi gặp vấn đề về sức khỏe.
