Một khối u nhỏ xuất hiện ở vùng đuôi mắt bên phải của chị Tiên, ban đầu nhỏ bằng hạt gạo, cứng và hơi đau nhẹ. Sau ba tháng, u lớn dần, chị được chẩn đoán ung thư biểu mô tuyến bã (Sebaceous carcinoma) - một dạng ung thư da chiếm dưới 1% trong các loại ung thư da.
Sau một năm, khối u gây đau, chị Tiên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám với thị lực mắt phải 6/10, mắt trái 10/10, nhãn áp hai mắt 16 mmHg trong ngưỡng bình thường, đáy mắt không ghi nhận bất thường.
ThS.BS Nguyễn Trà Thảo Nhi, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, cho biết mắt phải có dấu hiệu tổn thương rõ như hạn chế vận nhãn xuống dưới, kết mạc phù và cương tụ. Mi trên góc ngoài sờ có khối cứng, không di động. So với kết quả CT một năm trước, tổn thương tiến triển nhanh. Trường hợp này, nếu phẫu thuật, bệnh nhân phải nạo hốc mắt dẫn đến khuyết hổng mất thẩm mỹ và có thể không giữ được mắt phải. Các bác sĩ hội chẩn liên chuyên khoa tìm phương án điều trị thay thế phẫu thuật, giúp bệnh nhân vẫn giữ được mắt.
BS.CKI Nguyễn Huy Lộc, khoa Xạ trị, cho biết xạ trị không phải là lựa chọn điều trị đầu tiên trong ung thư biểu mô tuyến bã, mà thường được chỉ định sau phẫu thuật nhằm giảm nguy cơ tái phát. Tuy nhiên, trường hợp đặc biệt như người bệnh không thể hoặc không chấp nhận phẫu thuật, xạ trị có thể thay thế với mục tiêu bảo tồn cấu trúc mắt. Dù vậy, thủy tinh thể trong mắt nhạy với tia xạ, khả năng mất thị lực mắt phải sau xạ rất cao, người bệnh cần chuẩn bị tâm lý.
Bác sĩ chỉ định xạ trị 33 lần. Trước điều trị, người bệnh được chụp CT mô phỏng, dựng hình ảnh 3D và thiết kế mặt nạ cố định đầu - cổ nhằm đảm bảo tia xạ tập trung chính xác vào mắt phải, hạn chế ảnh hưởng các cơ quan lân cận. Do khối u nằm sát bề mặt da, bác sĩ sử dụng miếng bù liều dày khoảng 1 cm để tăng liều xạ tại vùng tổn thương, nâng cao hiệu quả điều trị.
Kỹ thuật viên điều chỉnh tư thế người bệnh trước khi phát tia xạ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Sau nửa liệu trình xạ, khối u đáp ứng tốt, giảm kích thước, mắt giảm tình trạng sưng phù, đỏ.
"Nếu tiến triển tốt, khối u sẽ tiêu biến hoàn toàn", bác sĩ Lộc nói, thêm rằng hiện chưa ghi nhận tia xạ ảnh hưởng đến thị lực của người bệnh, tuy nhiên cần theo dõi thêm sau khi kết thúc liệu trình xạ trị.
Trong quá trình xạ, người bệnh được khuyến cáo không dụi mắt, tránh khói bụi, nghỉ ngơi, tránh làm việc nặng.
Ung thư biểu mô tuyến bã thường gặp nhất ở vùng đầu mặt cổ, đặc biệt là mí mắt do khu vực này tập trung nhiều tuyến bã, nhưng cũng có thể xuất hiện ở các vị trí khác như da đầu, thân mình hoặc cơ quan sinh dục. Ung thư này thường gặp ở người trên 50 tuổi, người suy giảm miễn dịch hoặc liên quan đến hội chứng Muir-Torre (rối loạn di truyền ít gặp liên quan tuyến bã).
Theo bác sĩ Lộc, ung thư biểu mô tuyến bã dễ bị chẩn đoán nhầm với chắp, lẹo, viêm mi khiến bệnh thường phát hiện ở giai đoạn muộn. Bệnh không điều trị sẽ phá hủy mi mắt, giác mạc, hốc mắt, di căn hạch bạch huyết trước tai, cổ và di căn xa đến phổi, gan, não... Khi phát hiện bất thường, người bệnh nên đi khám, tránh để bệnh tiến triển khiến hiệu quả điều trị kém.
*Tên người bệnh đã thay đổi
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh ung thư tại đây để bác sĩ giải đáp |
