Vì sao chăm sóc da đều đặn vẫn bị nám?

Nám da là tình trạng tăng sắc tố mạn tính, biểu hiện bằng các mảng hoặc dát sẫm màu, thường xuất hiện ở vùng trán, hai bên má, mũi và cằm. Bệnh gặp nhiều ở phụ nữ độ tuổi 20-50, đặc biệt trong giai đoạn mang thai, sau sinh hoặc khi nội tiết tố thay đổi.

Theo BS.CKI Võ Thị Tường Duy, Đơn vị Da liễu - Thẩm mỹ Da, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, nám không đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ mà là rối loạn sắc tố có cơ chế hình thành phức tạp, chịu tác động đồng thời từ nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài cơ thể. Đây là lý do nám xuất hiện hoặc tái phát dù chăm sóc da kỹ lưỡng, dùng mỹ phẩm đều đặn.

Yếu tố nội sinh như di truyền, giới tính và rối loạn nội tiết đóng vai trò quan trọng. Phụ nữ mang thai, sau sinh, sử dụng thuốc tránh thai, rối loạn chức năng tuyến giáp hoặc đến giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh có nguy cơ cao bị nám. Quá trình lão hóa cũng khiến hoạt động của tế bào sắc tố rối loạn, melanin tăng sinh bất thường.

Yếu tố ngoại sinh như tia cực tím (UV) từ ánh nắng mặt trời là tác nhân hàng đầu kích thích sản sinh melanin. Ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính, môi trường ô nhiễm, mỹ phẩm không phù hợp hoặc thói quen chăm sóc da sai cách kéo dài, đều có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ da, tạo điều kiện cho nám da hình thành và đậm màu hơn.

Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến điều trị nám không hiệu quả là chưa xác định đúng loại nám. Nám được chia thành nám nông, nám sâu và nám hỗn hợp. Mỗi loại có cơ chế hình thành và hướng điều trị khác nhau. Bác sĩ Duy cho hay nhiều người chỉ tập trung làm sáng da bằng mỹ phẩm hoặc kem bôi mà không đánh giá sắc tố nằm ở lớp nào của da. Điều này khiến nám có thể mờ đi trong thời gian ngắn nhưng dễ tái phát, thậm chí đậm màu hơn nếu tiếp tục điều trị sai cách.

Theo bác sĩ Duy, không có phương pháp điều trị nám nào hiệu quả tức thì. Điều trị nám cần được cá thể hóa cho từng người và theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ da liễu. Ngay cả khi cải thiện, người bệnh vẫn cần duy trì phác đồ chăm sóc lâu dài để hạn chế tái phát.

Bác sĩ thường phối hợp nhiều phương pháp để kiểm soát quá trình sản sinh melanin. Thuốc bôi và thuốc uống chứa các hoạt chất ức chế melanin giúp làm sáng da, phù hợp hơn với các trường hợp nám nông và cần sử dụng kéo dài. Bác sĩ Duy cho hay laser pico có hiệu quả trong điều trị các rối loạn tăng sắc tố. Công nghệ này sử dụng xung laser cực ngắn để phá vỡ hạt melanin thành những mảnh rất nhỏ, giúp cơ thể tự đào thải dần. Laser pico đặc biệt phù hợp với các trường hợp nám hỗn hợp hoặc nám sâu, đồng thời giảm nguy cơ tăng sắc tố sau viêm so với các công nghệ cũ.

Nếu khi xuất hiện nám kéo dài, người bệnh nên đến bệnh viện có chuyên khoa Da liễu - Thẩm mỹ Da để được bác sĩ khám, lên phác đồ điều trị phù hợp.