Tiêm vaccine có phải đưa virus vào cơ thể?
Tôi nghe một số người nói đi tiêm vaccine thực tế là đưa con virus, vi khuẩn vào cơ thể nên sau tiêm dễ bệnh hơn, điều này có đúng không? (Phương Trà, 58 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Vaccine là chế phẩm sinh học đưa vào cơ thể qua đường uống hoặc tiêm, giúp hệ miễn dịch nhận diện và chống lại mầm bệnh trong tương lai. Tùy loại, vaccine có thể chứa mầm bệnh đã giảm độc lực, đã bất hoạt hoặc chỉ một phần nhỏ của virus hoặc vi khuẩn. Các thành phần này không gây bệnh nhưng vẫn kích hoạt miễn dịch. Vaccine còn có chất bổ trợ và chất ổn định để đảm bảo an toàn, hiệu quả, và có thể bảo vệ người tiêm nhiều năm hoặc suốt đời.
Trước khi triển khai tiêm phòng sởi (1963), Mỹ ghi nhận 3-4 triệu ca sởi mỗi năm, với hàng chục nghìn ca nhập viện và 400-500 ca tử vong. Sau tiêm chủng rộng rãi, số ca sởi giảm khoảng 99%. Vaccine dại cũng là phương pháp điều trị duy nhất đối với bệnh dại.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêm chủng đã cứu khoảng 154 triệu người trong 50 năm, giảm 40% tử vong trẻ sơ sinh toàn cầu và hơn 50% tại châu Phi, nhờ phòng 14 bệnh truyền nhiễm quan trọng như sởi, ho gà, bại liệt, uốn ván, viêm gan B... Những dữ liệu này cho thấy thực tế hoàn toàn trái ngược với quan niệm "tiêm vaccine khiến con người dễ bệnh hơn".
Vaccine đã cứu 6 mạng người trong một giây mỗi năm. Ảnh minh họa: Vecteezy
Sau tiêm vaccine, một số người có thể đau, sưng chỗ tiêm, sốt nhẹ, mệt trong thời gian ngắn. Đây là phản ứng miễn dịch bình thường, không phải virus hay vi khuẩn "sống lại" gây bệnh, và đa số sẽ tự hết trong 1-2 ngày. Người tiêm cũng có thể tình cờ ho, sổ mũi hoặc mắc bệnh khác đúng thời điểm sau tiêm, dễ gây hiểu nhầm do vaccine.
Vaccine không làm cơ thể yếu hơn, mà giúp hệ miễn dịch chuẩn bị trước để bảo vệ khi gặp mầm bệnh thật. Vì vậy, mọi người nên rà soát lịch tiêm và tiêm đúng thời điểm, đặc biệt ở nhóm có miễn dịch yếu như trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh nền và phụ nữ mang thai.
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
