Thứ trưởng Y tế: Công nghệ nha khoa phải vừa túi tiền người dân

Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho rằng phát triển nha khoa không chỉ ứng dụng kỹ thuật tiên tiến mà cần lựa chọn giải pháp hiệu quả, phù hợp khả năng chi trả để nhiều người dân có thể tiếp cận.

Khai mạc Hội nghị Khoa học và Triển lãm Răng Hàm Mặt Quốc tế VIDEC 2026 ngày 26/8, ông Tuyên nhận định công nghệ mở ra nhiều cơ hội nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị, song không nên chạy theo kỹ thuật hiện đại bằng mọi giá. Ngành nha khoa hiện ứng dụng AI, nha khoa kỹ thuật số, dữ liệu, công nghệ 3D, robot, giúp hỗ trợ chẩn đoán chính xác, điều trị hiệu quả và cá thể hóa.

"Kỹ thuật được lựa chọn cần chứng minh hiệu quả, phù hợp điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng chi trả", Thứ trưởng nói.

Công nghệ tiên tiến không đồng nghĩa phải đưa vào sử dụng bằng mọi giá, bởi kỹ thuật quá đắt đỏ, khó triển khai rộng rãi sẽ hạn chế khả năng tiếp cận của người bệnh. Thay vào đó, cần cân bằng giữa kỹ thuật chuyên sâu với các giải pháp chăm sóc, dự phòng và điều trị có thể triển khai rộng rãi tại cộng đồng, nhất là trong bối cảnh nhu cầu tăng theo già hóa dân số.

Thực tế, người Việt 65 tuổi trung bình chỉ còn khoảng 10-12 răng chức năng, trong khi Nhật Bản đặt mục tiêu duy trì 20 răng ở tuổi 80. Điều tra sức khỏe răng miệng toàn quốc năm 2019 cũng ghi nhận tỷ lệ viêm nha chu mức độ vừa đến nặng ở người trưởng thành rất cao, trong khi chỉ khoảng 15% người dân khám răng định kỳ.

Do đó, nha khoa không chỉ cần phát triển kỹ thuật điều trị mà phải tăng chăm sóc, dự phòng từ sớm và đưa dịch vụ đến gần người dân hơn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa. Y tế từ xa có thể hỗ trợ chẩn đoán, điều trị, hạn chế chuyển tuyến, giảm chi phí và áp lực cho tuyến trên. Hình thành thói quen vệ sinh, khám răng định kỳ từ trẻ em cũng giúp giảm nhu cầu điều trị phức tạp, tốn kém về sau.

Theo ông Tuyên, phát triển nha khoa cần được đặt trong tổng thể hệ thống y tế, thay vì chỉ tập trung vào các bệnh viện và trung tâm kỹ thuật cao. Cùng với mở rộng khả năng tiếp cận, ngành cần tiếp tục đầu tư cho nhân lực và nghiên cứu khoa học. Thiết bị hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi có đội ngũ đủ năng lực vận hành, đọc và phân tích kết quả để đưa ra quyết định điều trị phù hợp.

TS.BS.CK2 Lê Trung Chánh, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương TP HCM, Trưởng ban Tổ chức hội nghị, cho biết ngành nha khoa Việt Nam hiện có 22 cơ sở đào tạo chuyên ngành. Theo ông, bên cạnh phát triển các kỹ thuật chuyên sâu, cần chú trọng những giải pháp chăm sóc răng miệng có thể triển khai rộng rãi trong cộng đồng.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi ngày càng tăng. Người lớn tuổi thường phải quản lý nhiều bệnh mạn tính, sử dụng nhiều loại thuốc và có những thay đổi về khả năng ăn nhai, vệ sinh răng miệng. Chăm sóc răng miệng vì vậy cần được duy trì lâu dài thay vì chỉ can thiệp khi xuất hiện vấn đề.

VIDEC 2026 diễn ra từ ngày 26 đến 29/8 tại Dinh Độc Lập, TP HCM, với chủ đề "Nha khoa thông minh và bền vững". Năm nay, Việt Nam lần đầu đăng cai Hội nghị Nha khoa châu Á - Thái Bình Dương (APDC), tổ chức hồi tháng 5. PGS.TS.BS Trần Cao Bính, Chủ tịch Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam, được chuyển giao cương vị Chủ tịch Liên đoàn Nha khoa châu Á - Thái Bình Dương.