Tuổi 50 được xem là thời điểm cơ thể bắt đầu bước vào giai đoạn chuyển đổi sinh học quan trọng. Những thay đổi âm thầm bên trong có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng sống về sau.
Các chuyên gia cho rằng thay vì lo lắng về quá trình lão hóa, chủ động thực hiện các mốc kiểm tra sức khỏe định kỳ là cách bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Dưới đây là danh mục kiểm tra mà nam giới và nữ giới cần lưu ý khi bước vào tuổi 50, theo gợi ý của bác sĩ Viện Y học ứng dụng.
1. Sàng lọc ung thư
Ung thư đại trực tràng: Nguy cơ mắc bệnh tăng sau tuổi 45. Nội soi đại tràng là phương pháp phổ biến để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, từ đó can thiệp trước khi bệnh tiến triển nặng.
Ung thư vú: Phụ nữ ở tuổi 50 nên duy trì chụp X-quang tuyến vú định kỳ. Phát hiện sớm qua tầm soát có thể giúp bảo tồn tuyến vú và tăng tỷ lệ sống sót.
Ung thư cổ tử cung: Kết hợp xét nghiệm PAP và HPV có thể giúp nhiều phụ nữ kéo dài khoảng cách giữa các lần sàng lọc lên 5 năm. Tuy nhiên, người có yếu tố nguy cơ như hút thuốc hoặc tiền sử nhiễm HPV cần được theo dõi sát hơn.
Ung thư tuyến tiền liệt: Nam giới bước sang tuổi 50 nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát. Người có nguy cơ cao, chẳng hạn có người thân trực hệ từng mắc bệnh sớm, nên bắt đầu quá trình này ở độ tuổi trẻ hơn.
2. Kiểm tra huyết áp, cholesterol và đường huyết
Theo dõi các chỉ số sinh hóa định kỳ giúp phát hiện và kiểm soát những bệnh lý có thể diễn tiến âm thầm.
Huyết áp: Tăng huyết áp không được điều trị có thể gây tổn thương tim, não, mắt và thận. Đây là kiểm tra đơn giản, ít tốn kém nhưng rất quan trọng.
Cholesterol: Nên kiểm tra lipid máu ít nhất 4-6 năm một lần hoặc thường xuyên hơn nếu có nguy cơ tim mạch. Kiểm soát tốt cholesterol góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Đường huyết: Nên xét nghiệm đường huyết lúc đói ít nhất 3 năm một lần để phòng tránh các biến chứng do tiểu đường như suy thận, mù lòa.
3. Đừng bỏ qua mắt, da và sức khỏe tâm thần
Các bệnh gây mất thị lực trở nên phổ biến hơn theo tuổi tác. Vì vậy, nên khám mắt định kỳ 1-3 năm một lần cho đến 60 tuổi, sau đó kiểm tra hàng năm.
Bên cạnh đó, cần tự theo dõi các nốt ruồi hoặc đốm bất thường trên da. Khi phát hiện dấu hiệu lạ, cần đến bác sĩ chuyên khoa để được tầm soát ung thư da.
Sức khỏe tâm thần cũng cần được quan tâm. Trầm cảm không phải là một phần tất yếu của quá trình lão hóa và thường đi kèm các bệnh mạn tính. Nếu thường xuyên mất hứng thú với cuộc sống hoặc cảm thấy tuyệt vọng, cần được can thiệp y tế.
4. Tiêm vắc xin và xét nghiệm viêm gan C
Bên cạnh xét nghiệm, củng cố hệ miễn dịch cũng là một phần quan trọng trong chăm sóc sức khỏe ở tuổi 50.
Các chuyên gia khuyến cáo tiêm vắc xin cúm hàng năm và vắc xin phòng zona thần kinh cho người từ 50 tuổi trở lên. Ngoài ra, các cơ quan y tế khuyến nghị tất cả người trưởng thành trên 18 tuổi nên xét nghiệm viêm gan C ít nhất một lần để đảm bảo an toàn.
