Nuốt nghẹn do co thắt tâm vị

Ông Đại, 74 tuổi, nuốt nghẹn, trào ngược do cơ thắt thực quản dưới không giãn đủ khi nuốt khiến thức ăn ứ lại trong thực quản.

Ông Đại mắc trào ngược dạ dày thực quản 25 năm, điều trị bằng thuốc. Khoảng 2-3 năm gần đây, bệnh tiến triển nặng, các cơn nghẹn kéo dài dẫn đến nôn ói, khó ăn uống.

Kết quả nội soi thực quản, dạ dày, tá tràng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy đoạn 1/3 dưới thực quản bệnh nhân giãn nhẹ, có ít dịch ứ đọng, tâm vị co thắt khiến ống nội soi khó đi qua.

Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, chẩn đoán người bệnh đồng thời bị viêm thực quản do trào ngược, viêm sung huyết niêm mạc dạ dày, viêm teo niêm mạc dạ dày, nghi ngờ mắc co thắt tâm vị. Kết quả đo áp lực nhu động thực quản độ phân giải cao (HRM) cho thấy co thắt tâm vị type một - thực quản gần như mất nhu động và cơ thắt thực quản dưới không mở đủ khi nuốt.

Sau hội chẩn, các bác sĩ chỉ định cắt cơ qua nội soi đường miệng (U-POEM) nhằm giảm cản trở tại cơ thắt thực quản dưới, tạo điều kiện để thức ăn đi xuống dạ dày.

Trong quá trình can thiệp, bác sĩ đưa ống nội soi qua đường miệng, tiêm dung dịch nâng niêm mạc, sau đó tạo đường vào dưới niêm mạc, đi qua vùng nối thực quản - dạ dày đến phần tâm vị của dạ dày.

Sau khi xác định rõ các lớp cơ, bác sĩ tiến hành cắt cơ vòng thực quản dưới. Khi hoàn tất, đường vào niêm mạc được êkíp đóng bằng clip.

Hậu can thiệp, ông Đại ít đau, có thể đi lại và xuất viện sau một ngày. Tình trạng nuốt nghẹn cải thiện rõ, người bệnh ăn uống thuận lợi.

Co thắt tâm vị là một dạng rối loạn vận động thực quản. Cơ thắt thực quản dưới không giãn đầy đủ khi nuốt, đồng thời hoạt động co bóp của thực quản bị rối loạn. Thức ăn và chất lỏng khó đi xuống dạ dày, ứ đọng trong thực quản, gây nuốt nghẹn, trào ngược thức ăn, đau tức ngực, ho hoặc nôn ói.

Bệnh được chia thành ba type, type một đặc trưng bởi tình trạng thực quản mất nhu động, không còn các sóng co bóp tuần tự để đẩy thức ăn xuống dạ dày. Type 2 có hiện tượng tăng áp lực trong lòng thực quản khi nuốt, trong khi type 3 xuất hiện các cơn co thắt bất thường, được gọi là thể co thắt.

Triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu, dễ bị nhầm với trào ngược dạ dày thực quản, hẹp thực quản hoặc các rối loạn nuốt khác khiến người bệnh nhầm lẫn, không được chẩn đoán, điều trị kịp thời. Bệnh không điều trị kịp thời có thể khiến thực quản giãn dần, gây viêm, loét, suy dinh dưỡng, sụt cân và các biến chứng khác.

Theo bác sĩ Hùng, các phương pháp điều trị hiện nay chủ yếu nhằm làm giảm sự cản trở tại cơ thắt thực quản dưới, gồm phẫu thuật U-POEM, cắt cơ Heller và nong bóng hơi. Bác sĩ lựa chọn phương pháp phụ thuộc theo phân loại, mức độ tổn thương thực quản, tuổi, bệnh nền, nguy cơ phẫu thuật cũng như điều kiện của từng người bệnh.

Người bị nuốt nghẹn kéo dài, có cảm giác thức ăn mắc sau xương ức, thường xuyên trào ngược thức ăn chưa tiêu, đau tức ngực, ho hoặc sặc khi ngủ... nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa để được chẩn đoán đúng nguyên nhân và điều trị phù hợp.